|
ÖZET: Vadesi geçen şirket alacaklarıyla ilgili hukuki süreçlerin başlatılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Denetim sırasında, şirketin bazı alacakları için hukuki takibatın başlatılmadığı tespit edilmiştir. “Alan aboneliği” kapsamında yapılan sözleşmelerde, sözleşmeyi feshetmeyi gerektiren durumların gerçekleşmesine rağmen gerekli yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür. Ayrıca, şirketin temerrüde düşen diğer alacakları için de herhangi bir takip işlemi yapılmadığı belirlenmiştir.
Sözleşmelerin 3.5 maddesi, abonelerin aylık bedeli vadesinde ödemelerini zorunlu kılmakta ve iki aylık ödemelerin gecikmesi durumunda sözleşmenin feshedilebileceğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, vadesinde tahsil edilmeyen alacaklarla ilgili müeyyide uygulanmadığı ve icra takiplerinin başlatılmadığı gözlemlenmiştir. Denetim raporunda yer alan tablo, hukuki süreç başlatılmayan alacakların toplam gecikme bakiyelerini detaylandırmaktadır. Bu tespitler üzerine şirket, vadesi geçen alacakların incelenmesi ve gerekli hukuki işlemlerin başlatılması amacıyla bir komisyon oluşturmuştur. 2025 yılı itibarıyla bazı alacaklar için hukuki süreçler başlatılmıştır. Ancak, abonelik sözleşmeleri çerçevesinde gereken hukuki işlemlerin derhal yürütülmesi ve alacakların tahsiline yönelik süreçlerin hızlandırılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Vadesi Geçen Şirket Alacakları İçin Hukuki Sürecin Başlatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket alacaklarının bazılarında ödeme süresi geçmesine rağmen Şirket tarafından alacağın tahsiline yönelik hukuki sürecin başlatılmadığı tespit edilmiştir.
Şirket ile kişiler ve firmalar arasında “alan aboneliği” kapsamında akdedilen sözleşmeler uyarınca sözleşmenin feshini gerektiren hallerin gerçekleştiği ve gerekli yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür. Ayrıca Şirketin sözleşmeye bağlı temerrüde düşen diğer alacakları ile ilgili olarak da gerekli takibat işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Alan abonelikleri adı altında yapılan kira sözleşmelerinin benzer hükümler içeren 3.5 maddesine göre; Abone, işbu sözleşmede belirtilen aylık abone bedelinin kesin vade ihtiva ettiğini ve her ay kesilecek fatura tarihinden itibaren 40 gün içerisinde İSPARK’a peşin olarak ödemeyi kabul eder. Sözleşme süresi boyunca 2 aylık Abonelik Bedelinin üst üste vadesinde ödenmemesi halinde işbu sözleşme haklı sebeple İSPARK tarafından derhal, tek taraflı, tazminatsız ve bildirimsiz olarak feshedilebilecektir.
Ayrıca Şirket sunmuş olduğu otopark hizmetlerinden yararlanmak isteyen İBB kurum ve şirketlerinin hizmet araçlarına yönelik abonelik uygulamaktadır. Bu kapsamda ilgili kurum ve şirketlerle düzenlenen ve benzer hükümler içeren kurumsal abonelik sözleşmelerinin 6.1 maddesine göre; Abone, Şirket tarafından düzenlenen faturaların ödemelerini her ay düzenli olarak yapmak zorundadır.
Yapılan incelemede, örnek olarak, ayrıntısı aşağıdaki tablolarda gösterilen alan abonelik sözleşmelerinden vadesinde tahsil edilmeyen tutarlarla ilgili olarak sözleşmenin feshini gerektiren şartlar meydana geldiği halde müeyyide uygulanmadığı; ayrıca alan aboneleri ve kurumsal abonelerden olan alacaklar ile ilgili olarak gerekli icra takiplerinin yapılmadığı görülmüştür.
Tablo 4: Hukuki Süreci Başlatılmayan Bazı Alacaklar
| Cari Hesap Kodu | Toplam Gecikme Bakiyesi |
| 120.PARK.0001821 | 5.414.666,67 |
| 120.PARK.0002947 | 1.452.089,97 |
| 120.PARK.0000142 | 1.283.070,45 |
| 120.PARK.0002036 | 1.016.228,82 |
| 120.PARK.0002929 | 806.390,00 |
| 120.PARK.0002270 | 746.087,81 |
| 120.PARK.0003090 | 737.959,20 |
| 120.PARK.0001349 | 550.550,00 |
| 120.PARK.0000636 | 496.800,00 |
| 120.PARK.0003086 | 490.216,32 |
| 120.PARK.0000151 | 484.225,28 |
| 120.PARK.0000736 | 469.327,68 |
| 120.PARK.0003103 | 425.000,00 |
| 120.PARK.0002488 | 315.697,20 |
| 120.PARK.0000096 | 247.508,16 |
| 120.PARK.0003074 | 240.000,00 |
| 120.PARK.0000556 | 225.000,00 |
| 120.PARK.0002187 | 176.080,00 |
| 120.PARK.0001166 | 157.500,00 |
| 120.KURUM.000026 | 3.801.565,78 |
| 120.KURUM.000023 | 2.842.156,56 |
| 120.KURUM.000024 | 953.585,00 |
| 120.KURUM.000027 | 338.704,77 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle, vadesi geçen ve hukuki işlem başlatılacak alacakların incelenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması amacıyla bir komisyon kurulduğu, 2025 yılında alacaklardan bir kısmı için hukuki işlem başlatıldığı ve çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Şirketin taraf olduğu abonelik sözleşmeleri uyarınca başlatılması gereken hukuki süreçler ile ilgili olarak gerekli işlemlerin yürütülmesi ve söz konusu alacakların tahsiline ve takibine yönelik süreçlerin gecikmeksizin başlatılması gerekmektedir.