|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Genel Kurul tarafından yürürlükteki su ve atıksu tarifelerinde maliyet analizi yapılmadan %20 oranında indirim uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 23. maddesi, su ve atıksu tarifelerinin belirlenmesinde yönetim giderleri, amortismanlar ve kar oranının dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir. Genel Kurul, bu tarifeleri inceleyip onaylamakla yükümlü olup, 30.01.2024 tarihinde yapılan toplantıda maliyet analizi yapılmadan indirim kararı alınmıştır.
Bu karar, hem 2560 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine hem de ŞUSKİ Tarifeler Yönetmeliği’ne aykırıdır. Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’un 13. maddesi gereğince bütçede gelir ve gider dengesinin sağlanması gerektiği göz önüne alındığında, yapılan indirim 2024 yılı gelir bütçesinin hedeflerine ulaşılmasını zorlaştırmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgu doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin etkin işleyişi, sürdürülebilir su yönetimi ve yatırımların devamı için tarifelerin yasal çerçevede ve maliyet analizi ile belirlenmesi kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Yürürlükteki Su ve Atıksu Tarifelerinde Genel Kurulca Maliyet Analizi Yapılmadan İndirim Uygulanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
2024 yılında Genel Kurul tarafından yürürlükteki su ve atıksu tarifelerinde Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde maliyet analizi yapılmadan %20 oranında indirim uygulanmıştır.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Tarife tespit esasları” başlıklı 23’üncü maddesinde; su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılacağı, bu tarifelerin tespitinde; yönetim ve işletme giderleri ile amortismanları doğrudan gider yazılan yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve bir kar oranının esas alınacağı hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun’un 9’uncu maddesi uyarınca su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri tespit etme yetkisi Yönetim Kuruluna verilmiş olup, 6’ncı madde gereğince Genel Kurul bu tarifeleri inceleyerek karara bağlamakla yükümlüdür.
2560 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesine dayanarak hazırlanan ve 18.07.2014 tarihli ve 2014/08 sayılı karar ile Genel Kurul tarafından onaylanan Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ŞUSKİ) Tarifeler Yönetmeliğinin “Tarifenin esasları” başlıklı 28’inci maddesinde su satış ve atık su tarifesinin belirlenmesinde rol oynayan iki ana faktör olduğu, birinci faktörün yönetim ve işletme giderleri ile amortismanlar, aktifleştirilmeyen yenileme, iyileştirme ve genişletme giderlerini içerdiği, ikinci faktörün ise %10’dan aşağı olmayacak nispette kar oranını kapsadığı açıkça ifade edilmiştir. Müteakip maddelerde ise tarife tespitinin esaslarında yer alan unsurların tanımları yapılmış, tarifenin hesaplama yöntemine açıklık getirilmiş, abone grupları belirlenmiş ve abone gruplarına uygulanacak tarifelerin neler olduğu belirtilmiştir.
Ancak, 26.01.2024 tarihli ve 2024/05 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla su ve atıksu tarifelerinin düzenlenmesi gündemi ile Genel Kurul toplantıya çağrılmış, 30.01.2024 tarihli ve 03 sayılı Genel Kurul kararıyla herhangi bir maliyet analizi yapılmadan mevcut tarifelerde %20 indirim yapılmasına oy birliği ile karar verilmiştir. Bu karar, 2560 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesi ile ŞUSKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 28, 29, 30, 31 ve 32’nci maddelerine aykırıdır.
Ayrıca, 2560 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinin (c) bendine göre Genel Kurul, bütçeyi inceleyerek onaylamakla yükümlü olup, 2023 Kasım ayında yapılan Genel Kurulda İdarenin 2024 yılı bütçesi onaylanmıştır. 5018 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi gereğince bütçede gelir ve gider denkliği sağlanmalıdır. Ancak 30.01.2024 tarihli ve 03 sayılı Genel Kurul kararıyla yapılan %20’lik indirim, 2024 yılı gelir bütçesinin teşebbüs ve mülkiyet gelirleri kalemi için tahmin edilen tutarlara ulaşılmasını zorlaştırmaktadır.
Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, Su ve Kanalizasyon İdaresinin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirebilmesi, yatırımların devam etmesi ve sürdürülebilir su yönetiminin sağlanması için tarifelerin mevzuata uygun şekilde ve maliyet analizi yapılarak belirlenmesi gerekmektedir.