|
ÖZET: İdarenin banka hesaplarına yapılan nakit yatırımlarının muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, idarenin bazı tahsilatlarının 102 Banka Hesabı yerine 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı üzerinden kaydedildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, nakit tahsilatların 102 Banka Hesabında, kredi kartı ile yapılan tahsilatların ise 109 hesapta izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, yıl boyunca idarenin banka hesaplarına yatırılan bazı tutarların hatalı bir şekilde 109 no.lu hesapta takip edildiği ve daha sonra 102 no.lu hesaba aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, bilançoda 102 no.lu hesabın 1.467.172,88 TL eksik, 109 no.lu hesabın ise aynı tutarda fazla görünmesine neden olmuştur. İdare, fiziki tahsilatların 102 no.lu hesapta takip edildiğini, online ödemelerin ise gün sonuna kadar 109 no.lu hesapta izlenmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak, online ödemelerin anında idarenin hesaplarına ulaştığı ve kullanıma açık olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu tutarların da 102 Banka Hesabında kaydedilmesi gerekmektedir. İdarenin banka hesaplarına kredi kartı kullanılmadan yapılan nakit yatırımlarının 102 Banka Hesabında doğru bir şekilde takip edilmesi, mali tabloların doğruluğu açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: İdarenin Banka Hesaplarına Nakden Yatırılan/Aktarılan Tutarların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin çeşitli banka hesapları vasıtasıyla faaliyet alacağına dair nakden yapmış olduğu tahsilatın bir kısmının, 102 Banka Hesabı yerine 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabının mahiyetinin izah edildiği 55’inci maddesinde; bu hesabın, idare adına bankaya yatırılan paraların kaydı için kullanılacağı, bahsedilen Yönetmelik’in aynı hesaba dair işlemlerin izah edildiği 56’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde; bankalarca muhasebe birimleri adına yapılan diğer tahsilat için, teslimat müzekkeresi tertip edilmeyeceği ve bu tür tutarların bankadan alınacak hesap özet cetveline göre kayıtlara alınacağı, mezkûr Yönetmelik’in mevzubahis hesabın işleyişine dair 57’nci maddesinde de; idarenin banka hesabına yatırılan veya gelen paraların bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 73’üncü maddesinde ise; bu hesabın, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara dair yapılan mahsup ile iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; İdarenin banka hesapları vasıtasıyla sanal yahut fiziki ortamda nakden yaptığı tahsilatın 102 Banka Hesabına kaydedileceği, kredi kartı vasıtasıyla yaptığı tahsilatın ise 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında izleneceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; cari yıl boyunca İdarenin banka hesaplarına nakden yatırılan/aktarılan meblağın bir kısmının; 102 Banka Hesabı yerine kredi kartı ile yapılmış tahsilat gibi 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında takip edildiği ve 109 no.lu hesapta takip edilen bu tutarların sonradan 102 no.lu hesaba aktarıldığı tespit edilmiştir. Nakden tahsil edilmiş olan faaliyet alacaklarının hatalı muhasebeleştirilmesi sebebiyle; bilançoda 102 no.lu hesap 1.467.172,88 TL noksan, 109 no.lu hesap ise aynı tutarda fazla olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta; fiziki olarak nakden, eft veyahut havale şeklinde yapılan tahsilatın 102 Banka Hesabında takip edildiği, online ödeme yahut otomatik ödeme talimatı şeklinde yapılan tahsilatın ise gün bitimi olan 23.59’a kadar devam ettiği için 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında takip edildiği ve bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir. Online ödeme yahut ödeme talimatı şeklinde İdarenin banka hesaplarına yatırılan/aktarılan tutarlar; işlem saatinden müstakil, gerçekleştiği anda İdarenin banka hesaplarına geldiğinden ve İdarenin kullanımına açık olduğundan, mevzubahis tutarlar 102 Banka Hesabında izlenmelidir.
İdarenin banka hesaplarına kredi kartı kullanılmaksızın nakden yatırılan/aktarılan tutarların, 102 Banka Hesabında takip edilmesi ve bu suretle mali tablolara doğru veri aktarılması gerekmektedir.