|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. Büyükşehir olmayan ilçe belediyesi sınırları içinde, ruhsat eksikliği bulunan 33 işletmenin varlığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararname, belediyelere işyeri ruhsatı verme ve denetleme yetkisi tanımaktadır. Ayrıca, 2005/9207 sayılı yönetmelik, ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu belirtmektedir.
Denetim sonucunda, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelerin, belediyenin kiraya verdiği bazı yerler de dahil olmak üzere, çeşitli alanlarda bulunduğu anlaşılmıştır. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli çalışmaların başlatılacağını ifade etmiştir. Bu durum, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren işyerlerine yönelik denetimlerin artırılması ve ruhsatsız işletmelere karşı hukuki süreçlerin başlatılması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, ruhsat eksikliği bulunan işletmelerin durumu, yerel yönetimlerin denetim mekanizmalarının etkinliğini sorgulatmakta ve gerekli önlemlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır. |
BULGU: Bazı İşletmelerin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Göstermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet yürüten işletmelerin olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (c) bendine göre, belediyenin, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek görevi yanında işyerleri üzerinde çok çeşitli alanlarda denetleme görevi bulunmaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3’üncü maddesinin (b) bendinde, Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediyelerin yetkili olduğu belirtilmektedir.
10.08.2005 tarihli 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in; “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelik’te belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı, “Geçici süreyle faaliyetten men ve idarî para cezası” başlıklı 39’uncu maddesinde ise 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 8’inci maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde geçici süreyle faaliyetten men ve 6’ncı maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde ise idari para cezası uygulanacağı, hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ilgili olarak yapılan incelemede, aralarında belediyenin kiraya vermiş olduğu bazı işyerlerinin de olduğu 33 işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet sürdürdüğü anlaşılmıştır.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda çalışmalara başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunan işyerlerine yönelik gerekli denetimlerin arttırılarak, ruhsatsız işletmelere yönelik hukuki süreçlerin başlatılması gerekmektedir.