ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Uşak Belediyesi’nin duran varlıklar amortisman defterini tutmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 491’inci madde, bu defterin tutulması ve kayıt işlemlerinin nasıl yapılacağına dair detayları içermektedir. 04.11.2015 tarihli Genel Tebliğ de amortisman sürelerinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan itibaren başlayacağını ve her bir varlığın amortisman defterine kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yapılan incelemelerde, 2024 yılı hesap döneminde Uşak Belediyesi’nde amortisman defterinin mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin yüksek sayıda duran varlığa sahip olması nedeniyle, amortisman miktarlarının izlenmesinde zorluklar yaşanmasına ve hatalı hesaplamalara yol açabilir. Önceki yıl yapılan denetimde de benzer bir bulguya rastlanmış, ancak idare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu idaresi, amortisman defterinin tutulması için çalışmaların yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının güvenilir bilgi sunabilmesi için, amortisman defterinin düzenli olarak tutulması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin ilgili mevzuat hükümlerince tutmakla yükümlü bulunduğu duran varlıklar amortisman defterini tutmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 491’inci maddesinde ise; idarelerce tutulacak defterler arasında duran varlıklar amortisman defterinin olduğu ve bu deftere nasıl kayıt yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Bununla beraber 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 Sıra no.lu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; amortisman ve tükenme payı süresinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Tebliğ’in 9’uncu maddesinde; amortismana tabi her bir varlığın duran varlıklar amortisman defterine kaydedileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Belediyenin 2024 yılı hesap döneminde duran varlıklar amortisman defterinin bulunmadığı görülmüştür. Bu defterin bulunmaması, Uşak Belediyesi gibi duran varlık sayısının fazla olduğu idarelerde, bu varlıklara ayrılacak amortisman miktarlarının takibinde güçlük yaşatacağı gibi hatalı hesaplanmasına da sebebiyet verebilmektedir.

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak amortisman defterinin tutulmasına yönelik çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının tam ve güvenilir bilgi vermesi açısından duran varlıklar amortisman defterinin tutulması gerekmektedir.