|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin bünyesindeki kreş ve gündüz bakımevlerinin vergi mükellefiyeti durumunu incelemiştir. Yapılan değerlendirmelerde, bu kuruluşlar için kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği belirlenmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, iktisadi kamu kuruluşlarının vergi mükellefiyeti kapsamına alındığını ve bu kuruluşların kâr amacı gütmemesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, kreşlerin yalnızca kamu görevlilerine hizmet vermesi halinde muafiyet sağlanabileceği vurgulanmıştır.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılında kreş ve gündüz bakımevlerine yapılan 320 kaydın 192’sinin kamu personeli dışındaki çocuklar için yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu kreşlerin iktisadi işletme faaliyeti oluşturduğunu ve dolayısıyla kurumlar vergisi muafiyetinin geçersiz hale geldiğini göstermektedir. İdare, bulgulara katıldığını ve gerekli adımları atacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, kamu personeli çocuklarıyla birlikte diğer bireylere de hizmet sunan bu kreşlerin vergi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İktisadi İşletme Faaliyetinde Bulunan Belediye Kreş ve Gündüz Bakımevlerine Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin bünyesinde faaliyet gösteren kreş ve gündüz bakımevleri için vergi mükellefiyeti tesis edilmediği görülmüştür.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; iktisadi kamu kuruluşları vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı Kanun’un “Mükellefler” başlıklı 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında da belediyelere ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; altıncı fıkrasında ise iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 4’üncü maddesinde muafiyetler düzenlenmiş ve maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait olup sadece kamu görevlilerine hizmet veren, kâr amacı gütmeyen ve üçüncü kişilere kiralanmayan kreş ve konukevleri ile askerî kışlalardaki kantinlerin muafiyet kapsamında olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere genel yönetim kapsamındaki idarelere ait olan kreşlerin muafiyet kapsamına girebilmesi için sadece kamu görevlilerine hizmet vermesi gerekmektedir. Diğer kişilere hizmet verilmesi durumunda kâr amacı güdülmese dahi muafiyetten söz edilebilmesi mümkün değildir.
Yapılan incelemede; 2024 yılında kreş ve gündüz bakımevlerine yapılan 320 kaydın 192’sini kamu personeli olmayan kişilerin çocukları adına gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda hareket edileceği ifade edilmiştir.
İdarenin bünyesinde bulunan ve kamu personeli çocukları ile birlikte diğer kişilere de hizmet veren kreş ve gündüz bakımevlerin iktisadi işletme faaliyeti oluşturması kurumlar vergisi muafiyetini ortadan kaldıracağından söz konusu vergi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekmektedir.