|
ÖZET: Su hizmetlerine ilişkin gelirlerin tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılmadığı ve bu gelirler için tahakkuk kaydı olmaksızın tahsilat kaydı gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, faturalara dayanan tahakkuk kayıtlarının, tahakkuk gününde değil ay sonlarında yapıldığı ve bu durumun, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olduğu ortaya konmuştur. Yönetmelik, gelir tahakkuklarının doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, ilgili idarenin mali tablolarında, tahakkuk kaydı yapılmadan tahsilat işlemleri gerçekleştirilmiştir.
İdarenin açıklamalarında, su hizmeti gelirlerine ait alacak tahakkuklarında düzeltmelerin meydana geldiği ve bu nedenle tahakkukların aylık olarak kaydedilmesinin daha uygun olduğu ifade edilmiştir. Ancak, bu durum mevzuata uygunluk sağlamamaktadır. Su hizmeti gelirleri faturaya bağlandığında, ilgili muhasebe kayıtlarının zamanında yapılması gerekmektedir. Düzeltmeler gerektiğinde ise, yine ilgili hesap üzerinden işlemler gerçekleştirilmelidir. Sonuç olarak, gelir tahakkukları ve tahsilat işlemleri arasındaki sıralama, mevzuat hükümlerine uygun şekilde yürütülmelidir. İdare, gelir tahakkuk ettiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcuna tahakkuk kaydı yapmalı, tahsilat gerçekleştiğinde ise bu hesabın alacağına tahsilat kaydı düşmelidir. Bu süreçlerin doğru bir şekilde uygulanması, mali tabloların güvenilirliğini artıracaktır. |
BULGU: Su Hizmetlerine Dair Gelirlerin Tahakkuk Kayıtlarının Zamanında Yapılmaması ve Bu Gelirler İçin Tahakkuk Kaydı Olmaksızın Tahsilat Kaydı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Su hizmetlerine dair gelirler için kullanıcılara kesilen faturalara binaen yapılması icap eden tahakkuk kayıtlarının, tahakkuk gününde değil ay sonlarında yapıldığı ve bu gelirler için tahakkuk kaydı olmadan tahsilat kaydı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına dair işlemlerin izah edildiği 87’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde; alakalı servislerce tahakkuk bordroları ile yahut tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkuklarından bir yıl veyahut faaliyet dönemi içinde tahsili icap edenlerin, tertip edilecek muhasebe işlem fişiyle 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alınarak tahakkuk kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının işleyişinin izah edildiği 88’inci maddesinde ise; gelir tahakkuk tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın ise; bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı, 102 Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarenin mali tabloları incelendiğinde; faturaya bağlanarak tahakkuk ettirilmiş olan su hizmeti gelirleri için 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcuna günlük tahakkuk kaydı yapılmadığı, tahakkuk kaydı olmayan bu gelirler için 120 no.lu hesabın alacağına yıl boyunca tahsilat kaydı yapıldığı ve günlük yapılması icap eden tahakkuk kayıtlarının ise tahsilat kayıtları sonrasında her ayın son iş günü 120 no.lu hesabın borcuna yapıldığı tespit edilmiştir. Mali tablolarda hataya sebebiyet vermeyen tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılmayarak 120 no.lu hesabın, tahakkuk-tahsilat sıralamasına uygun olmayan şekilde ters kullanılması hususu mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, su hizmeti gelirlerine ait alacak tahakkuklarında sonradan düzeltmeler ortaya çıktığı için; bu tahakkukların, günlük değil aylık olarak ay sonlarında muhasebeleştirilmesinin daha doğru bulunduğu ve gerekirse bu gelirlere dair tahakkukların günlük olacak şekilde de muhasebe kayıtlarına alınabileceği ifade edilmiştir. Su hizmeti gelirlerine ait alacak tahakkuklarında sonradan düzeltmelerin ortaya çıkması; mevzubahis gelir tahakkuklarının ay sonlarında aylık olarak muhasebeleştirilmesi vaziyetini mevzuata uygun hale getiren bir sebep olmayıp su hizmetine dair gelirler faturaya bağlanarak tahakkuk ettirildiğinde; 120 no.lu hesaba muhasebe kaydı yapılmalı, bu gelirlere ait tahakkuklarda herhangi bir düzeltme ortaya çıktığında da yine bahsedilen hesap üzerinden tashih işlemi gerçekleştirilmeli ve mevzubahis gelirlere dair alacakların muhasebe kayıtları, önce tahakkuk sonrasında ise tahsilat şeklinde mevzuata uygun olarak tutulmalıdır.
İdareye ait bir gelir tahakkuk ettiğinde; 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcuna olacak şekilde tahakkuk kaydı, bu gelir tahsil edildiğinde ise 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının alacağına olacak şekilde tahsil kaydı yapılması ve bu suretle de mevzubahis hesabın mevzuat hükümleri doğrultusunda kullanılması gerekmektedir.