|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluğundaki 190 taksi durağı yerinin ruhsatsız olarak kullanıldığını ve bu alanlardan ecrimisil alınmadığını ortaya koymuştur. İlgili mevzuat, belediyelere ait taşınmazların işgali durumunda ecrimisil talep edilebileceğini belirtmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun hükümleri, bu tür durumlarda idarelerin haklarını korumak amacıyla uygulanmalıdır.
İmar Kanunu ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, kamuya ait alanların kullanımının tüm vatandaşlara açık olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, umuma açık alanların sürekli ve ruhsatsız bir şekilde işgal edilmesi yasalarla çelişmektedir. Denetim sonucunda, taksi duraklarının ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilmiş ve bu durumun düzeltilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, 190 taksi durağı yeri için ecrimisil talep edilmesi ve işgallerin sona erdirilerek bu alanların kamu kullanımına kazandırılması gerekmektedir. İdarenin, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli işlemleri başlatması önem arz etmektedir. |
BULGU: Taksi Durağı Yerlerinin Bedel Alınmadan Ruhsatsız Şekilde Kullandırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan ve muhtelif adreslerde bulunan 190 adet taksi durağı yerinin, taksi durakları tarafından işgal edildiği, işgalcilerden ecrimisil alınmadığı ve bu durakların ruhsatsız şekilde faaliyet gösterdikleri görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiş olup bahsi geçen “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddede ise;
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz…” hükmüne yer verilmiştir.
İmar Kanunu’nun “Kamuya ait gayrimenkuller” başlıklı 11’inci maddesinde, imar planlarında meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalara ilişkin tasarruf hakkı mücavir alan sınırları içinde belediyelere bırakılmış olup bu suretle maledilen arazi ve arsaların belediye tarafından satılamayacağı ve başka bir maksat için kullanılamayacağı ifade edilmiştir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği umumi hizmet alanlarını; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve orta öğretim kurumları ile yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri, karakol, pazar yeri, semt spor alanı gibi kamusal hizmete ayrılan alanlar olarak tanımlamaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları dâhilinde belediyenin tasarrufu altında bulunan ve genel hizmete ayrılmış olan park, yeşil alan, yol, meydan vb. taşınmazların kullanımı tüm vatandaşlara açık olmalıdır. 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre; meydan, yol ve park gibi umuma açık alanların kamusal mal olduğu ve planla özgülendiği amaca aykırı olarak sürekli kullanımı engeller şekilde tasarrufa konu olamayacağı açıktır.
Diğer yandan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’te taksi durağı ve yazıhanesi sıhhi müessese olarak tanımlanmış ve taksi duraklarının sahip olması gereken şartlar belirlenmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin sorumluluğunda olan meydan, yol ve park gibi umuma açık alanlarda yer alan 190 adet taksi durağı yerinin, bedel alınmaksızın taksi durakları tarafından işgal edildiği ve bahsi geçen taksi duraklarının ruhsatsız şekilde faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; tespit çalışmalarının tamamlanmasına müteakip 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesine istinaden gerekli işlemlerin yürütüleceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara uygun şekilde, 190 adet taksi durağı yeri için 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesine istinaden tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil istenmesi ve fuzuli şagillerin işgallerine son verilerek bahsi geçen alanların kamunun kullanımına kazandırılması gerekmektedir.