|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idarelerinin bütçelerinde yer alan kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edilmediğini ve bu ödeneklerin bilanço ekinde nazım hesaplar arasında yer aldığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 20’nci maddesi, bütçede tahsis edilen ödeneklerin belirli amaçlar doğrultusunda harcanması gerektiğini belirtirken, kullanılmayan ödeneklerin iptal edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de benzer şekilde, yıl sonunda kullanılmayan ödeneklerin iptal edilmesi gerektiğini ifade etmektedir.
2023 yılına ait bütçe ödenekleri incelendiğinde, 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı’na ait toplam 385.414.933,65 TL tutarındaki kullanılmayan ödeneğin, mevzuata aykırı olarak 2024 yılı bütçesine aktarıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 2024 yılı bilançosunda yer almaması gereken ödenek hesapları arasında 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı’nın 1.108.889.647,33 TL, 901 Bütçe Ödenekleri Hesabı’nın 2.483.705.554,46 TL ve 905 Ödenekli Giderler Hesabı’nın 1.374.815.907,13 TL olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekte belirtilen hususlara uyulacağını ifade etmiştir. Dolayısıyla, cari yılda kullanılmayan ödeneklerin zamanında iptal edilmesi ve bilanço dipnotlarında ödenek hesaplarına yer verilmemesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kullanılmayan Bütçe Ödeneklerinin İptal Edilmemesi ve Ödenek Hesaplarının Bilançoda Yer Alması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından cari yılda kullanılmayan bütçe ödeneklerinin yıl sonunda iptal edilmeyerek bir sonraki yıla devredildiği ve ödenek hesaplarının bilanço ekindeki nazım hesaplar arasında yer aldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödeneklerin Kullanılması” başlıklı 20’nci maddesinin (d) bendinde; kamu idarelerinin bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamayacağı, bütçeyle verilen ödeneklerin, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılacağı, ancak ait olduğu malî yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçların, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödeneceği ifade edilmiştir. Aynı maddenin (f) bendinde ise cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Ödeneklerin Devri ve İptali” başlıklı 39’uncu maddesinde; yıl sonunda kullanılmayan ödeneklerin bütün düzeyleri belirtilerek iptal edileceği, ancak şartlı, tahsisi mahiyette ve mevzuatı gereği ertesi yıla devri gereken ödeneklerin devir gerekçesi belirtilerek devredileceği, devredilen ödeneklerin yeni yıl bütçesinde açılacak tertiplere ödenek kaydedileceği belirtilmiştir.
Bahsedilen Yönetmelik’in “Belediye, bağlı idare ve birliklerde kullanılacak ödenek hesapları” başlıklı 422’nci maddesinde, belediyelerde kullanılacak ödenek hesapları belirtilmiş, aynı Yönetmelik’in 423-431’inci maddelerinde de, bu ödenek hesaplarına yapılacak kayıtlar izah edilmiştir. Anılan maddelerde yapılan açıklamalardan, bütçe ile verilen ödeneklerin yıl başında ödenek hesaplarına kaydedileceği, bu ödenekler kullanıldıkça ödenek hesaplarından düşülerek kapatılacağı ve yıl sonunda da kullanılmayan ödenek bulunduğu takdirde bunların iptal işlemlerinin yapılacağı ifade edilmektedir. Dolayısıyla ödenek hesaplarının, dönem sonu işlemlerinden sonra bakiye vermemesi ve bu nedenle de bilanço dipnotlarında yer verilen nazım hesaplar arasında yer almaması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 2023 yılına ait bütçe ödeneklerinden 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı’na ilişkin 7 yardımcı alt kodda tasnifi yapılan toplam 385.414.933,65 TL tutarındaki kullanılmayan ödeneğin mali yıl sonunda iptal edilmeyerek mevzuata aykırı olarak 2024 yılı bütçesine aktarıldığı, bununla birlikte 2024 yılına ilişkin bilanço dipnotlarında yer almaması gereken ödenek hesaplarından; 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı’nın 1.108.889.647,33 TL, 901 Bütçe Ödenekleri Hesabı’nın 2.483.705.554,46 TL ve 905 Ödenekli Giderler Hesabı’nın 1.374.815.907,13 TL olmak üzere bilanço dipnotlarında izlendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa katılmış olup sonraki yıllarda bulguda yer alan hususlara riayet edileceği belirtilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edilerek sonraki yıla devredilmemesi ve bilanço dipnotlarındaki nazım hesaplar arasında ödenek hesaplarına yer verilmemesi gerekmektedir.