ÖZET: Kalkınma ajansı payının zamanında gönderilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir Belediyesi İdare’sinin, Kalkınma Ajansı’na aktarılması gereken payı belirtilen süre içinde göndermediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit akışının yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin öncelik sırasına göre yapılacağını belirtmektedir. Bu kapsamda, diğer kamu idarelerine yapılması gereken ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19. maddesi gereğince, belediyelerin kalkınma ajansı payını her yıl haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarması zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, bu ödemenin zamanında gerçekleştirilmediği ve birikmiş borcun 237.924.986,27 TL olduğu belirlenmiştir. Ödeme, 04.09.2024 tarihinde 1.248.131,08 TL gecikme faizi ile birlikte yapılmıştır.

Denetim bulguları üzerine İdare, belirtilen payın zamanında ödenmesi konusunda gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur. Bu durum, kalkınma ajansı payının düzenli bir şekilde aktarılmasının sağlanarak, gecikme faizi gibi ek maliyetlerin önlenmesi açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Kalkınma Ajans Payının Zamanında Gönderilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare tarafından Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kalkınma ajansı payının zamanında gönderilmediği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hüküm altına alınmıştır.

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un “Gelirler ve Yönetilecek Fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, kalkınma ajansı pay tutarının; belediyeler tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılması gerekmektedir. Söz konusu oran 08.08.2011 tarih 2011/2168 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile binde beş olarak belirlenmiştir.

Yapılan incelemede, İdare tarafından söz konusu payın haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılmadığı ve birikmiş borcun 237.924.986,27 TL olduğu ve ödemenin 04.09.2024 tarihinde 1.248.131,08 TL gecikme faiziyle birlikte ödendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; belirtilen payın zamanında ödenmesine yönelik azami hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, kalkınma ajansı payının düzenli bir şekilde aktarımının yapılarak İdarenin bütçesinden gecikme faizi gibi asıl alacağa bağlı feri alacakların doğmasının engellenmesi gerekmektedir.