ÖZET: Bazı mal ve hizmet alımlarına ilişkin faturaların zamanında ödenmemesi, gecikme zammı ve faizi tahakkuk etmesine yol açmıştır. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Belediyesi’nin elektrik, su, doğalgaz ve iletişim faturalarının ödemelerinde gecikmeler yaşanmıştır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8. maddesi, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmakta, bu bağlamda yetkililerin hesap verme sorumluluğunu vurgulamaktadır.

İdare, bazı faturaların son ödeme tarihinden sonra ulaşması nedeniyle yalnızca ana paraların ödendiğini, gecikme faizlerinin ise ödenmediğini belirtmiştir. Gecikmelerin nedenleri araştırılmakta ve bu süreçte faturalara yansıtılan gecikme faizlerinin muhasebe kayıtlarına alınmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, nakit yetersizliği nedeniyle bağlı kurumların su ve doğalgaz faturalarının borç kayıtları oluşturulmuştur. Ancak, yıllar itibarıyla ana para ve gecikme zammı/faizi ayrımını gösteren bir kayıt sunulmamıştır.

Sonuç olarak, zamanında ödenmeyen faturalar nedeniyle oluşan gecikme zammı/faizi ödemeleri, kamu mali yönetimi açısından sürdürülebilir bir uygulama değildir ve hatalı bir durum olarak değerlendirilmelidir.

BULGU: Bazı Mal ve Hizmet Alımına Ait Faturaların Zamanında Ödenmemesi Nedeniyle Gecikmeye Düşülmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Bazı elektrik, su, doğalgaz tüketim ve iletişim/haberleşme faturalarının zamanında ödenmemesinden dolayı gecikme zammı/faizi tahakkuk ettiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olup yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.

Yapılan incelemede, İdarenin bazı elektrik, su, doğalgaz tüketim ve iletişim/haberleşme faturalarının zamanında ödenmemesinden dolayı gecikmeye düşüldüğü, gecikmeye ilişkin gecikme zammının/faizinin tahakkuk ettiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; elektrik ve iletişim faturalarının düzenli olarak ödemelerinin yapıldığı ancak bazı faturaların, son ödeme tarihi geçtikten sonra İdareye ulaşması nedeniyle sadece ana paralarının ödendiği, gecikme faizlerinin ödenmediği, söz konusu gecikmelerin nedenlerinin incelenmesi ve kurumlar arasında yapılacak uzlaşmanın neticelenmesine kadar faturalara yansıtılmış olan gecikme faizlerinin muhasebe kayıtlarına alınmasının uygun görülmediği ifade edilmiştir. Ayrıca nakit yetersizliğinden dolayı İdarenin bağlı kurum ve kuruluşlarına (İSKİ ve İGDAŞ) ait olan su ve doğalgaz faturalarının muhasebe kayıtlarına alınarak borç kayıtlarının oluşturulduğu belirtilmiştir.

Her ne kadar İdare cevabında bağlı kurum ve kuruluşlarına ilişkin borç ve takip kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiş ise de, yıllar itibarıyla anapara ve gecikme zammı/faizi ayrımını gösteren herhangi bir kayıt sunulmamıştır.

Sonuç olarak, bazı faturaların zamanında ödenmemesinden kaynaklanan gecikme zammı/faizi ödemeleri hatalı bir uygulama olup kamu mali yönetimi açısından sürdürülebilir nitelikte de değildir.