|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinde kullanılan kablo ve benzeri gereçler için geçiş hakkı bedellerinin takip edilmediğini ve tahsilatının gerçekleştirilmediğini ortaya koymaktadır. 27 Aralık 2012 tarihli ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, bu geçiş haklarına ilişkin usul ve esasları belirlemekte ve geçiş hakkı ücretlerinin nasıl uygulanacağını tanımlamaktadır. Yönetmelikte, geçiş hakkı sağlayıcılarının, geçiş hakkını kullanan işletmecilerden talep edebileceği ücretlerin belirli sınırlar içinde kalması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yönetmelik çerçevesinde, ilçe belediyelerinin sorumluluğunda bulunan alanlarda geçiş hakkı ücretlerinin tahsil edilmesi beklenmektedir. Ancak, mevcut durumda bu ücretlerin belirlenmediği ve 2024 yılı Gelir Tarifesi’nde yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu konuda gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Dolayısıyla, ilçe belediyelerinin sorumluluk alanındaki sabit ve mobil haberleşme altyapısına ilişkin geçiş hakkı ücret tarifelerinin belirlenmesi ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip edilmediği ve tahsilatının gerçekleştirilmediği görülmüştür.
Sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin, taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş hakkına ve bu hakka ilişkin uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelikte, elektronik haberleşme altyapısı, elektronik haberleşme şebekesi, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı, işletmeci, geçiş hakkı ücreti ve geçiş hakkı ücret tarifesi gibi birçok kavram tanımlanmıştır.
Yönetmelik’in “Geçiş hakkı ücretleri” başlıklı 9’uncu maddesinde; geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için geçiş hakkı sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen ücretin, yine bu Yönetmelik’in ekinde yer alan Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunda belirtilen fiyatları aşamayacağı belirtilmiştir. Aynı maddede bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranında artırılacağı hususu da hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik ekinde bulunan söz konusu tarife tablosu incelendiğinde, büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde kalan ve büyükşehir belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler, büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde kalan ve ilçe belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler ile ilçe belediyeleri (büyükşehir belediyesi kapsamında kalan belediyeler hariç) ile belde belediyelerinin belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve ilçe veya belde belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler için ayrı ayrı tarifelerin belirlendiği görülmektedir. Buradan anlaşılacağı üzere ilçe belediyelerinin sorumluluğunda olan yerlerde söz konusu ücretlerin bu belediyeler tarafından tahsil edilmesi öngörülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre İdare tarafından söz konusu tarifede tavan olarak belirtilen tutarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak; İdare tarafından altyapı geçiş hakkı bedellerinin belirlenmediği ve buna ilişkin bir tarifeye 2024 yılı Gelir Tarifesinde yer verilmediği dolayısıyla bu yönde herhangi bir tahakkuk ve tahsilat işleminin de yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu kurum gelirinin tahakkuk ve tahsilinin sağlanması için gerekli çalışmalara başlanıldığı belirtilmiştir.
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücret tarifelerinin belirlenerek tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılması gerekmektedir.