|
ÖZET: Asansörlerin periyodik kontrollerine dair hizmet protokolünün, Belediye Meclisi kararı olmaksızın imzalandığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, belediye mücavir alanındaki asansörlerin muayene ücret tarifelerinin belirlenmediği, bu işlemin doğrudan Belediye Başkanı ile yetkili asansör kuruluşu arasında gerçekleştirildiği ortaya konmuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, asansörlerin tescili ve yıllık kontrollerinin yapılmasının belediyenin yetkileri arasında olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, ücret tarifelerinin belirlenmesinin de Belediye Meclisi’nin sorumluluğunda olduğu vurgulanmaktadır.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği, periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi ve tahsilatına dair detaylı düzenlemeler içermektedir. Bu yönetmelik gereğince, ücretlerin belirlenmesi için ilgili idarenin karar organı olan Belediye Meclisi’nin onayı gerekmektedir. Ancak, mevcut durumda, ücret tarifesi belirlenmeden protokol imzalanması, mevzuata aykırı bir durum teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, bu konuda gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, asansörlerin periyodik muayene ücretlerinin hesaplanmasında ve bu ücretlerin belediyeye aktarılmasında, öncelikle Belediye Meclisi’nin karar alması ve bu kararın muayene kuruluşu ile imzalanan protokolde yer alması gerektiği açıktır. Bu süreçlerin yerine getirilmemesi, mevzuata uygunluk açısından sorunlar doğurabilir. |
BULGU: Asansör Periyodik Kontrolüne İlişkin Hizmet Protokolünün Meclis Kararı Alınmadan İmzalanmış Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye mücavir alanı içerisinde bulunan asansörlerin periyodik muayenelerine ilişkin ücret tarifelerinin Belediye Meclisi tarafından belirlenmediği ve doğrudan Belediye Başkanı ile yetkili asansör kuruluşu arasında protokol yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde; sınırları içerisinde, yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni hangi idare tarafından verilmiş olursa olsun hizmete sunulacak olan asansörlerin tescilini yapmak, ilgili teknik mevzuat çerçevesinde yıllık periyodik kontrollerini yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmak, gerekli hâllerde asansörleri hizmet dışı bırakmak belediyenin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
Ayrıca Kanun’un “Belediye meclisi” başlıklı 17’nci maddesinde, Belediye Meclisinin belediyenin karar organı olduğu, “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’nci maddesinde de kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesinin belediye meclisi tarafından belirleneceği açıklanmıştır.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin “Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi” başlıklı 10′ uncu maddesinde;
“ (1) Periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyat, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.
(2) Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla arttırılır ve Bakanlık tarafından ilan edilir.
(3) Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir.” Hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Periyodik kontrol ücretinin tahsili” başlıklı 23’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise, ilgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtilmesi durumunda EK-1’de yer alan taban ve tavan fiyat aralığındaki ilgili idarece belirlenen fiyatın azami %10’unun protokol yapılan ilgili idareye A tipi muayene kuruluşunca aktarılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, belediyelerde karar organı belediye meclisleridir. Bu sebeple, taraflarca kararlaşatırılması durumunda, belediyeye aktarılacak olan periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak fiyatın belediye meclisince belirlenmesi ve yetkilendirilecek muayene kuruluşu ile yapılacak protokolde belirlenen fiyata ilişkin orana bu kararda yer verilmesi gerekmektedir. Ancak Belediye ile yetkili firma arasında yapılan protokolde, ücret tarifesine yer verilmiş olmakla birlikte, belediye meclisi tarafından bu hususta bir karar alınmadığı, doğrudan Belediye Başkanı ile protokol yapıldığı görülmüştür. Meclise ilişkin bir görevin Belediye Başkanı tarafından kullanılması ise açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde mümkün bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, asansör muayene ücret tarifeleriyle ilgili olarak belediye meclis kararının alınması için gerekli işlemlere başlanıldığı belirtilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümleri gereğince, belediye mücavir alanı içinde bulunan asansörlerin periyodik muayene işlemleri nedeniyle kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak fiyata ve taraflarca kararlaştırılması durumunda belediyeye aktarılacak orana ilişkin olarak önce belediye meclisince bir karar alınması, bu hususlara da muayene kuruluşu ile Belediye arasında imzalanan protokolde yer verilmesi gerekmektedir.