|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin muhasebe kayıtlarında hasar karşılıklarının yer almadığı tespit edilmiştir. İdareye ait içme suyu ve atıksu hatları gibi altyapı tesislerine, gerçek veya tüzel kişiler tarafından verilen zararlar sonucunda tahsil edilmesi gereken hasar bedellerinin, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda kaydedilmediği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 110. maddesi, bu hesabın faaliyet ve kurum alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, hasar bedellerinin ilgili birimlerce tahakkuk ettirildiği ancak muhasebe birimine bildirilmediği için 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’na herhangi bir kayıt yapılmadığı anlaşılmıştır. İdare, hasar bedellerinin tahsilatında 100-Kasa Hesabı ve 600-Gelirler Hesabı üzerinden işlem yapmakta, bankadan tahsilatlarda ise 102-Bankalar Hesabı ile 333-Emanetler Hesabı kullanmaktadır. Ancak, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla tahsil edilmeyen hasar bedellerinin toplam tutarı 61.618.712,72 TL olarak kaydedilmemiştir. Sonuç olarak, İdare, hasar bedellerinin muhasebe sistemine kaydedilmesi sürecinin mevzuata uygun olduğunu belirtse de, tahsil edilmemiş hasar bedellerinin kayıt dışı kalması nedeniyle 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı ile 600-Gelirler Hesabı’nda eksiklikler yaşanmaktadır. Bu durum, idarenin mali durumunu olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Hasar Karşılıklarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdareye ait içmesuyu hattı, atıksu hattı vb. altyapı tesislerine, taşınır ve taşınmaz mallarına gerçek veya tüzel kişiler tarafından verilen zararlardan kaynaklı tahsil edilecek olan hasar bedellerinin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında yer almadığı görülmüştür.
27.05.2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 110’uncu maddesinde, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabının; faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede İdareye ait içmesuyu hattı, atıksu hattı gibi altyapı tesislerine, taşınır ve taşınmaz mallarına gerçek veya tüzel kişiler tarafından verilen zararlara ilişkin hesap edilen hasar bedellerinin ilgili birimler tarafından tahakkuk ettirildiği ancak muhasebe birimine bildirilmediğinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına herhangi bir tahakkuk kaydı yapılmadığı görülmüştür.
İdare tarafından hasar bedellerinin vezneden tahsilatında 100-Kasa Hesabı borç, 600- Gelirler Hesabına alacak çalıştırılmakta, bankadan tahsilatlarda ise 102-Bankalar Hesabı borç muhasebe birimi tarafından tahsilatın mahiyeti bilinmediğinden 333-Emanetler Hesabı alacak çalıştırılmaktadır. İlgili birimlerden alınan bilgiler doğrultusunda 333-Emanetler Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydı yapılmak suretiyle emanet hesaplar kapatılmaktadır.
Tahsil edilmeyen hasar bedellerine ilişkin olarak 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında herhangi bir kaydın yer almadığı tespit edilmiştir.
31.12.2024 tarihi itibarıyla gerçek veya tüzel kişilerden olan ve tahsil edilmemiş hasar karşılık bedeli tutarı 61.618.712,72 TL’dir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine; İdare tarafından, hasar bedellerinin Muhasebe Sistemine kaydedilmesi sürecinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü ancak iyileştirme çalışmalarının da gerçekleştirileceği ifade edilmiştir. İdare tarafından her ne kadar hasar karşılıklarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü ifade edilse de 31.12.2024 yılı tarihi itibari ile tahsil edilmemiş olan hasar bedellerinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle İdare bulgu konusu hususu karşılayamamıştır.
Sonuç olarak, İdareye ait içmesuyu hattı, atıksu hattı gibi altyapı tesislerine, taşınır ve taşınmaz mallarına gerçek veya tüzel kişiler tarafından verilen zararlara ilişkin tahsil edilecek olan hasar bedellerinin muhasebeleştirilmemesi, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı ile 600- Gelirler Hesabının 61.618.712,72 TL eksik görünmesine neden olmaktadır.