|
ÖZET: Yevmiye defterinde boş yevmiye kayıtlarının bulunması ve geçmişe yönelik işlemlerin kaydedilmesi, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42. maddesi, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerinin belirli standartlar ve ilkeler çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 43. madde, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası ile düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, yevmiye defterinde 9 adet boş yevmiye numarasının bırakıldığı ve bu boşlukların ardından geçmişe yönelik kayıtların yapıldığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin mevzuata uyulacağını bildirmiştir. Ancak, boş yevmiye kayıtlarının varlığı ve geçmişe yönelik muhasebe işlemleri, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkileyebilir. Bu tür uygulamalar, muhasebenin temel ilkeleri ve yasal düzenlemeleri ile çelişmektedir. Dolayısıyla, tespit edilen eksik veya hatalı kayıtların, muhasebe ilkelerine uygun bir şekilde düzeltilmesi gerekmektedir. Kamu idarelerinin, yevmiye kayıtlarını düzenlerken müteselsil numaralandırma yapmaları önem arz etmektedir. |
BULGU: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiyeler Bırakılması ve Geçmişe Yönelik Kayıt Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kamu İdaresinin yevmiye kayıtları incelendiğinde, boş yevmiye kayıtları olduğu ve geçmişe yönelik işlem tesis edildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları ve ilkeleri ile genel yönetim muhasebe standartları, kuralları ve uygulanması” başlıklı 42’nci maddesinde; kurumların muhasebesinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde ise; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında
‘den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmiştir. Bu yevmiye numaralarının gerek yevmiye defteri gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarına esas olacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre kamu idaresinin yevmiye kayıtlarını müteselsil numaralandırarak düzenlemesi gerekmektedir.
Kurumun yevmiye defterinde yapılan incelemeler neticesinde; 9 tane yevmiye numarasının boş bırakılarak muhasebe kayıtlarının yapılmaya devam edildiği ve geçmişe yönelik kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı ifade edilmiştir.
Yevmiye defterinde boş yevmiyelerin bulunması ve geçmişe yönelik muhasebe kaydı yapılması, mali tabloların içerdiği bilginin güvenilirliğini de olumsuz etkileyeceğinden, muhasebenin temel ilkelerine ve yasal düzenlemelere aykırılık teşkil eden bu tür uygulamalara yer verilmemesi ve sonradan tespit edilen eksik ya da hatalı kayıtların muhasebe ilkeleri ve ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.