ÖZET: Yönetim Kurulu Üyesinin yurt dışı görevlendirmesiyle ilgili giderlerin belediye bütçesi yerine şirket bütçesinden karşılanması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ele alınmıştır. Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı olan bu üye, belediyenin faaliyet alanına dahil bir görev nedeniyle yurt dışında görevlendirilmiş ve bu görevlendirmeye ait masrafların şirket bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre, yurt dışı görev harcırahı ve gündeliklerin belirlenmesi, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılması gereken bir süreçtir.

Büyükşehir Belediyesi tarafından yurt dışında görevlendirilen Genel Sekreter Yardımcısı, 2024 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na katılmak üzere yetkilendirilmiştir. Bu görevlendirme, şirketin kültürel ve sanatsal faaliyetleri ile ilişkilendirilerek, seyahat giderlerinin şirket bütçesinden karşılanması gerekçesiyle gerçekleştirilmiştir. Ancak, bu durumun mevzuata uygunluğu sorgulanmaktadır.

Denetim raporunda, şirketin harcamalarının Harcırah Kanunu ve Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar kapsamındaki sınırlamalara tabi olmaksızın karşılanmasının uygun olmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle, gelecekte benzer durumların yaşanmaması adına, şirket faaliyet alanı ile belediyenin yetki sınırlarının daha net bir şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

BULGU: Yönetim Kurulu Üyesinin Yurt Dışı Görevlendirilmesine İlişkin Giderlerin Belediye Bütçesi Yerine Şirket Bütçesinden Karşılanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Aynı zamanda Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı olan Şirket Yönetim Kurulu üyesinin Büyükşehir Belediyesinin faaliyet alanına giren bir görev nedeniyle yurt dışında görevlendirilmesi ilgi tutularak bu görevlendirmeye ait giderlerin Şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinde harcırah verilecek kişiler belirtilmiş, “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde, kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verileceği, “Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34’üncü maddesinde, bu Kanun gereğince verilecek yurt dışı gündeliklerinin miktarının gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre mali yıl itibarıyla Cumhurbaşkanınca tayin olunacağı hükme bağlanmıştır.

Her yıl Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar ile yurt dışı gündeliklerinin nasıl hesaplanacağı belirtildikten sonra yatacak yer temini için ödedikleri ücretin artırımlı gündeliklerin %40’ına kadar olan tutar için ödeme yapılmayacağı, %40’ının aşılması halinde aşan kısmın sadece %70’inin ayrıca ödeneceği düzenlenmiştir.

Belediye şirketleri 6245 sayılı Kanun kapsamında olmadıkları için yurt içi ve yurt dışı görevlendirmelere ilişkin ödemelerin içeriği Harcırah Kanunu ve Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’a bağlı kalınmaksızın şirket yönetim organlarınca belirlenmektedir.

Büyükşehir Belediyesi tarafından yurt dışında görevlendirilen Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısının aynı zamanda Şirket Yönetim Kurulu üyesi olduğu, 14.11.2024 tarihli ve 2024/20 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile anılan Yönetim Kurulu üyesinin, 17 Kasım- 21 Kasım 2024 tarihlerinde Azerbaycan’ın Bakü kentinde gerçekleştirilen 2024 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Şirketi temsil etmesi, bu kapsamda Şirketin 2024-2025 kültür ve sanat faaliyetleri arasında planlanan Türk dünyası ve Türkiye Cumhuriyeti katılımcıları ile Türk dünyası kültür birliği ve etkileşimi çalışmaları için öngörülen seyahat noktalarından birinin de Azerbaycan olması sebebiyle, “idarede tasarruf ilkesi” gerekçe gösterilerek seyahat giderlerinin Şirket tarafından karşılanması ve Konferans kapsamında “Kentsel İklim Eylemini Dönüştürerek Herkes İçin Daha Sağlıklı ve Mutlu Şehirler Nasıl Yaratabileceği” ve bunun uluslararası kültürel etkileşimlere katkısı konusunda görüşmeler yapmak üzere yetkilendirilmesine karar verildiği görülmüştür.

İdare tarafından yurt dışı görevlendirmenin sadece Büyükşehir Belediyesi faaliyeti ile sınırlı olmadığı aynı zamanda Şirketin ana faaliyet konusu ile ilişkili olarak değerlendirildiği, bu yönde yapılan giderlerin Şirket Yönetim Kurulu kararıyla tasarruf ilkesi gözetilerek gerçekleştirildiği ifade edilmekle birlikte benzer durumların gelecekte tereddüde mahal vermemesi için bulguda yer alan görüşler doğrultusunda Şirket faaliyet alanı ile Büyükşehir Belediyesi görev ve yetki alanı arasındaki sınırların daha açık belirlenmesine yönelik gerekli idari tedbirlerin alınacağı bildirilmiştir.

Büyükşehir Belediyesi tarafından yurt dışında geçici olarak görevlendirilen Genel Sekreter Yardımcısının, aynı görev kapsamında, Şirket Yönetim Kurulu üyesi de olması dolayısıyla Yönetim Kurulu kararı ile Şirket ana faaliyet konuları ile ilgisi olmayan iklim değişikliği konferansına katılmak üzere görevlendirilmesi ve bu görev nedeniyle yapılan harcamaların Harcırah Kanunu ve Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar kapsamındaki sınırlamalara tabi olmayan Şirket tarafından karşılanması mevzuata uygun değildir.