|
ÖZET: İşçilerin birikmiş yıllık ücretli izin haklarının kullanımıyla ilgili yasal tedbirlerin alınmaması, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddeleri, işçilerin yıllık izin haklarının korunmasını ve bu hakların kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. İşverenlerin, işçilerin yıllık izinlerini belirli süreler içinde kullandırmaları gerektiği ve kullanılmayan izinlerin iş akdinin sona ermesi durumunda ücrete dönüşeceği belirtilmiştir. Ayrıca, yıllık izinlerin nasıl kullanılacağına dair usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmeliklerle düzenlenmiştir.
Denetim sonucunda, şirket bünyesinde bazı işçilerin 200 günden fazla, 100 günden fazla ve 50 günden fazla kullanılmamış izin haklarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, hem yasalara aykırı bir uygulama hem de şirketin mali yükümlülüklerini artıran bir faktördür. Şirket, bu izinlerin 2024 yılı içerisinde, faaliyetlerini aksatmadan kullandırılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, işçilerin yıllık izin haklarının yasal olarak kullandırılması, şirketin mali yükümlülüklerini azaltacak ve olası idari para cezalarının önüne geçecektir. Bu nedenle, yasal düzenlemelere uygun hareket edilmesi, şirketin menfaatlerini korumak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket bünyesinde istihdam edilen işçilerin kullandırılmamış yıllık izin haklarının bulunduğu tespit edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53’üncü maddesinde; işçilere yıllık izin verileceği ve yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği, 56’ncı maddesinde; yılık iznin 53’üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesinin zorunlu olduğu, 59’uncu maddesinde; iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği, 60’ıncı maddesinde; yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, işçinin yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şeklinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterileceği belirtilmiştir.
Bakanlık tarafından çıkarılan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde Kanun’da yer alan hükümlerle uyumlu olarak yıllık izinlerin kullanımı ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Ayrıca, 4857 sayılı Kanun’un “Yıllık ücretli izin hükümlerine aykırılık” başlıklı 103’üncü maddesinde 59’uncu madde gereğince hak edilmiş izni kullanmadan iş akdinin sona İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret Anonim Şirketi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik 31 Denetim Raporu
ermesi halinde, izne ait ücreti ödemeyen veya 60’ıncı maddede belirtilen Yönetmelik’in esas ve usullerine aykırı olarak izni kullandırmayan veya eksik kullandıran işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, işçilerin yıllık izin haklarından feragat edemeyecekleri ve işçilerin emeklilik veya herhangi bir nedenle iş akitlerinin sona ermesi halinde kullanılmamış izin haklarının ücrete dönüşeceği açıkça anlaşılmaktadır. İşçilerin izin haklarının yıllar itibarıyla kullandırılmadan biriktirilmesi uygulaması mevzuata uyarlı olmayıp Şirketin önemli tutarda ve defaten mali yük altına girmesine neden olacaktır. Ayrıca uygulama nedeniyle Şirket idari para cezasına maruz kalabilecektir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Şirket uhdesinde istihdam edilen işçilerinden, 200 gün üzerinde izin hakkı bulunan 2 personel olduğu, 14 adet personelin 100 gün ve üzerinde izninin bulunduğu ve 75 adet personelin ise 50 gün ve üzeri izin hakkı bulunduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine Şirket tarafından, izinlerin Şirket faaliyetlerini aksatmayacak şekilde, 2024 Yılında yapılacak planlamalar ile kullandırılacağı ifade edilmiştir. Kurum bulgu konusuna esasen iştirak etmiştir.
Sonuç olarak, meri mevzuat hükümleri uyarınca, işçilerin yıllık izin haklarının kullandırılması yasal zorunluluk olup önerimiz doğrultusunda işlem yapılması halinde yüksek meblağda ödeme külfetine maruz kalınmaması yoluyla Şirket menfaatlerinin korunacağı değerlendirilmektedir.