Ölçüt Belirlenmeksizin Bazı Personele Yönetim Kurulu Kararıyla Ek Ödeme Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Ölçüt Belirlenmeksizin Bazı Personele Yönetim Kurulu Kararıyla Ek Ödeme Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Yönetim kurulu kararıyla Şirkettin üst düzey yöneticileri ile iki hizmet birimine objektif bir ölçüt belirlenmeksizin diğer personelden farklı olarak iş riski/sorumluluk zammı adı altında ek ödeme yapıldığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” denilmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı İZENERJİ İnsan Kaynakları Temizlik Bakım Onarım Enerji Güvenlik Hizmetleri 28

369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir. Basiretli iş adamı gibi davranmayı tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim biçimde hareket etmesi olarak tanımlamak mümkündür. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir.

Yargıtay Yedinci Hukuk Dairesinin 2016/2543 Esas ve 2016/2024 Karar numaralı ilamında da belirtildiği üzere eşit davranma ilkesinin iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcunu yüklemekte, işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamakta, bununla birlikte eşit davranma borcunun tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmediği ve eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edindiği ifade edilebilir.

Şirket yönetim kurulunun 06.02.2024 tarih ve 19 numaralı kararında “İZENERJİ AŞ Genel Müdürlüğünde çalışmakta olan kapsam dışı personellerin taban ücretlerine aşağıdaki kriterlere göre hesaplamalar yapılarak ek ödemelerin aylık net ücretlerine eklenmesine, katılanların oybirliği ile karar verilmiştir.”

Yönetim kurulu kararıyla İnsan Kaynakları Müdürlüğü ve Muhasebe ve Mali İşler Müdürlüğü personellerinin çalıştıkları birimlerin sorumlulukları gereği olası idari para cezası yükü ve mesai dışı çalışma yoğunluğu dikkate alınarak Şirketi temsile yetkili imza yetkililerinde ise herhangi neden belirtilmeksin İş Riski/Sorumluluk Zammı adı altında ek ödemelerin aylık net ücretlerine eklenmesine onay vermiştir. Ancak Şirkette çalışan diğer personelden farklı olarak ne tür risklerle karşılaşıldığı ve ayrıca zam verilen iki birim arasında dahi zam farklılıklarının gerekçesi bulunamamıştır. Ayrıca Şirkette çalışan diğer personelin yaptığı işlerde çeşitli riskler karşılaşabileceğinin göz önünde bulundurulmadığı görülmüştür.

Özel Güvenlik Müdürlüğü denetleme personellerinin; 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un gereklerinin yerine getirilmesinin ihmal edilmesi durumunda şirketin İdari Para cezasıyla muhatap olmasının yanı sıra sahip olduğu Özel Güvenlik Faaliyet İzin Belgesi’nin iptal edilme riski, İdari İşler Müdürlüğü evrak kayıt veya evrak dağıtım işlerinde çalışan personelin, süreli herhangi bir evrakı kayıt ederek ilgiliye zamanında sevk etmemesi, evrak dağıtım personelinin yine süreli bir evrakı zamanında ilgili kuruma ibraz etmemesi halinde şirket ve/veya çalışanların maddi yükümlülük altında kalabileceği, İşyeri Sağlık ve Güvenlik Müdürlüğü personellerinin mevzuat gereği yerine getirmesi gereken iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, periyodik muayeneler, işe giriş muayeneleri, risk analizi vb. çalışmaları mevzuatın öngördüğü sürelerde yerine getirmemesi durumunda şirketin adli ve idari yaptırımlara maruz kalabileceği gibi örnekler diğer birimler açısından da çoğaltılabilir. Dolayısıyla sadece iki hizmet birimi ve üst yönetimin için olası idari para cezası yükü ve mesai dışı çalışma yoğunluğunun dikkate alınıp diğer personel için dikkate alınmamasının İş Kanunun eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığı açıktır. Söz konusu durum gerek ilgili mevzuatında karşılığının olmaması gerekse işçiler arasında dengesiz gelir dağılımına yol açmasına bağlı olarak iş barışını, iş verimini ve işçi performansını olumsuz etkilemesinin yanında Şirket bütçesine de ek bir gider oluşturmaktadır.

Şirket yönetiminin basiretli bir iş adamı gibi davranarak söz konusu eşitsizliği gidererek uygulamaya son vermesi veyahut bütün personelin ve şirketin hak ve menfaatleri doğrultusunda işlem tesis etmesi sağlanmalıdır.