|
ÖZET: Şirketin finansal zorluklar yaşamasına rağmen, gereksiz bir tanıtım ve haber anlaşması yaptığı tespit edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, yönetim kurulu üyelerinin ve yöneticilerin, şirketin menfaatlerini gözeterek dikkatli ve özenli bir şekilde hareket etme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Şirketin esas faaliyet alanı personel temin hizmeti olup, bu hizmetlerden elde edilen gelirler ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Dolayısıyla, reklam ve tanıtım harcamalarına ihtiyaç duymadığı açıktır.
2024 yılı itibarıyla şirketin önemli vergi ve sosyal güvenlik borçları bulunmaktadır. Bu durum, tanıtım ve reklam anlaşmasının şirketin menfaatlerine uygun olmadığını göstermektedir. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşları ile yürütülen işbirlikleri çerçevesinde, şirketin gelir kaynakları zaten belirli bir çerçevede düzenlenmiştir. Ancak, yönetim kurulu tarafından imzalanan 360.000 TL değerindeki tanıtım anlaşması, şirketin kaynaklarının etkin kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, İZENERJİ AŞ’nin yüksek tutardaki borçlarını ödemek yerine gereksiz bir reklam anlaşması yapması, yönetim kurulunun şirket menfaatlerini gözetme yükümlülüğünü ihlal ettiğini göstermektedir. Bu durum, şirketin mali yönetiminde ciddi bir eksiklik olduğunu ortaya koymaktadır. |
BULGU: Şirketin Finansal Sıkıntı Yaşaması ve Reklam İhtiyacı Olmamasına Rağmen Tanıtım ve Haber Anlaşması Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Reklam işine ihtiyaç olmamasına rağmen tanıtım ve haber anlaşması yapıldığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir. Basiretli iş adamı gibi davranmayı tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim biçimde hareket etmesi olarak tanımlamak mümkündür. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir. Aynı Kanun’un 553’üncü maddesi kapsamında, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler görevlerini yerine getirirken kusurlu hareketleri nedeniyle şirketin zarara uğramasına sebebiyet vermeleri hâlinde sorumlu olacakları belirtilmektedir.
Şirket yönetim kurulu başkanı oluru ile haber ve tanıtım alım işi kapsamında .. .Reklam Organizasyon İletişim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile 14.06.2024 tarihinde 1 yıllık sözleşme imzalandığı, bu kapsamda şirket hizmetlerinin tanıtımı ve Büyükşehir ile yürütülen ortak proje haberlerinin yapılması ve internet sitesinde yayımlanması hizmetinin alındığı, yayımlanan haberlerin bir kısmının Şirket ile ilgili olduğu bir kısmının ise ortak bir proje olmaksızın Büyükşehir Belediyesinin faaliyetlerinin tanıtımına ilişkin olduğu görülmüştür.
Şirketin faaliyetlerini başta İzmir Büyükşehir Belediyesi, Belediyenin şirketleri, ESHOT Genel Müdürlüğü ve İZSU Genel Müdürlüğüne 696 sayılı KHK kapsamında personel tedarik hizmetinden %10 kar oranında elde ettiği gelirler ile faaliyetlerini sürdürmekte olup, esas faaliyet konusunun personel temin hizmeti sağlamak olduğu dikkate alındığında Şirketin herhangi bir reklama ihtiyacı bulunmamaktadır.
Şirket sermayesinin doğrudan ve dolaylı olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlandığı, 31.12.2024 tarihi itibariyle ödenmeyen 2.468.455.806,20 TL vergi borcu, 3.066.378.238,45 TL Sosyal Güvenlik Kurumu borcu ile vadesi geçmiş 1.158.907.255,31 TL vergi ve SGK borcunun olduğu dikkate alındığında yukarıda belirtilen şekilde bir tanıtım ve
reklam anlaşması yapılmasının Şirketin menfaatlerine uygun bir işlem olmadığı düşünülmektedir.
Şirket yürütmüş olduğu farklı faaliyet alanları bulunmasına rağmen esas gelirini İzmir Büyükşehir Belediyesi, Belediyenin şirketleri, ESHOT Genel Müdürlüğü ve İZSU Genel Müdürlüğüne sunduğu personel temin hizmetinden sağlamaktadır ve bu faaliyetler halihazırda 696 sayılı KHK hükümlerine göre yürütülmektedir. Dolayısıyla Şirketin esas gelirlerini zaten mevzuat kapsamında yürüttüğü ve reklama ihtiyaç duyulmayan kalemlerden elde ettiği, Şirketin ödeyemediği vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının bulunmamasına karşın Şirketin ve Büyükşehir Belediyesinin tanıtım ve reklam harcamalarının yapılmasının Şirket kaynaklarının etkin ve verimli olarak kullanılmadığını göstermektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; 696 sayılı KHK kapsamında personel temin hizmeti sağlayan ve reklama ihtiyacı olmayan İZENERJİ AŞ’nin yüksek tutarda bulunan vergi borcu ile SGK prim borcunu ödemek yerine bir televizyon kanalı ile arasında KDV dahil 360.000,00 TL bedelli tanıtım ve haber anlaşmasının imzalanması, Yönetim Kurulu tarafından 6102 sayılı Kanun’un şirket menfaatlerini gözetme ve basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüklerini yerine getirmediği şeklinde değerlendirilmektedir.