ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, belediye şirketinde şef kadrosuna lisans mezunu olmayan kişilerin atandığını ortaya koymuştur. Şirketin 19.06.2017 tarihli İnsan Kaynakları Yönetmeliği, şef pozisyonuna atanacak personelin lisans mezunu olmasını zorunlu kılmaktadır. Yönetmeliğin amacı, çalışanların işe alım süreçlerinden işten ayrılışlarına kadar olan tüm aşamaları düzenlemek ve görev tanımları ile haklarını belirlemektir. Ancak yapılan incelemeler, dört şef pozisyonuna ön lisans mezunu personel atandığını göstermektedir. Bu durum, yönetmelik hükümlerine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

Yönetmeliğin 8. maddesi, belirlenen asgari eğitim ve deneyim şartlarının sağlanmasını zorunlu kılarken, şef pozisyonuna yapılan uygun olmayan atamalar, şirketin mali zararına yol açabilir. Ayrıca, bu tür atamalar çalışan motivasyonunu olumsuz etkileyerek iş barışını bozma riski taşımaktadır. Denetim bulguları üzerine şirket, yönetim kurulunun mevcut yönetmelik normlarını değiştirme yetkisine sahip olduğunu belirtmiş, ancak yönetmelik değişikliklerinin yapılmadan atama gerçekleştirilmesinin uygun olmadığını vurgulamıştır.

Sonuç olarak, yönetim kurulunun, İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nde gerekli değişiklikleri yapmadan atama işlemlerini gerçekleştirmesi, yönetmelik hükümlerine aykırı bir durum yaratmaktadır. Bu nedenle, denetim bulgularında belirtilen atamaların, yönetmelik çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Şef Kadrosuna Lisans Mezunu Olmayan Kişilerin Atanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nde lisans mezunu olma şartı koşulan şef kadrosuna ön lisans mezunu personelin atandığı görülmüştür.

Şirket Yönetim Kurulu’nun 19.06.2017 tarihli ve 6-4 sayılı kararı ile yürürlüğe giren İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin amacı; Şirkette çalışan personelin işe alınmalarından işten ayrılmalarına kadar geçen sürede çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi, görev yetki ve sorumlulukları ile mali ve sosyal haklarının tespit edilmesi, performans, kariyer, eğitim ve gelişim planlarının yapılmasıdır.

Söz konusu amaç çerçevesinde Şirkete yapılacak atamalarda mezkur Yönetmelik kapsamında işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.

Ayrıca Yönetmeliğin;

– “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesi uyarınca “Yönetici personel”; yöneticilik görevi yapan genel müdür, genel müdür yardımcısı, müdür, müşavir, danışman, şef ve amirler gibi yönetici unvanlarında çalışan personeldir.

– “Terfi, tenzil, görev ve/veya görev yeri değişiklikleri” başlıklı 13’üncü maddesi uyarınca yönetici unvanlarına yapılacak atamalarda, adaylarda lisans mezuniyeti şartı aranır.

Buna göre bir personelin genel müdür, genel müdür yardımcısı, müdür, müşavir, danışman, şef ve amirler gibi yönetici unvanlarına atanabilmesi için lisans mezunu olması temel bir zorunluluktur.

Yapılan incelemede; 4 adet Şef kadrosuna ön lisans mezunu personel atandığı görülmüştür. Yönetmeliğin 8’inci maddesine göre söz konusu görev için belirlenen asgari öğrenim, eğitim ve mesleki deneyim şartının sağlanması zorunlu olup yapılan atamanın Şirket İnsan Kaynakları Yönetmeliği’ne aykırı olduğu açıktır.

Diğer taraftan şef olarak atanmak, atanan personele ek özlük hakları ve diğer ek haklar (sağlık sigortasından faydalanma, yakıt dahil araç tahsisi vs.) sağlamaktadır. Dolayısıyla bu kadroya yapılacak uygun olmayan atama şirket zararına da yol açmaktadır.

Tüm bunlara ek olarak bilinmelidir ki, bir kuruluşun istenilen seviyede amaçlarını gerçekleştirebilmesinin ilk kuralı liyakatli personelin istihdamı ve hiyerarşik yapının bu liyakat çerçevesinde ihdas edilmesidir. Üniversite mezunu olması gereken kadrolara lisans seviyesinden düşük eğitim düzeylerinde olan kişilerin atanmasının çalışanların motivasyonunu düşüreceği ve iş barışını bozacağı da açıktır.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; 19.06.2017 tarihli ve 6-4 sayılı İnsan Kaynakları Yönetmeliği’ni oluşturan ve lisans mezuniyeti şartı normunu koyan Yönetim Kurulunun, bu normu değiştirmeye ya da tamamen kaldırmaya yetkili olduğu, ilgili kişilerin pozisyonun gerektirdiği tecrübe, yeterlilik, yetkinlik bakımından en uygun aday olduğu tespiti neticesinde Yönetim Kurulu Kararı ile atamalarının gerçekleştirildiği, Yönetim Kurulunun sahip olduğu yetki çerçevesinde İnsan Kaynakları Yönetmeliğinin ilgili hükmüne istisna uyguladığı, İnsan Kaynakları Yönetmeliğinin 13’üncü maddesinde yer alan “Yönetici unvanlarına yapılacak atamalarda, adaylarda Lisans mezuniyeti şartı aranır.” hükmünün tekrar değerlendirileceği belirtilmiştir.

Ancak, ilgili İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin Yönetim Kurulu kararıyla çıkarılmış olmasının, Yönetim Kurulunun Yönetmeliğe aykırı işlem yapabileceği anlamına geldiğini söylemek mümkün değildir. Yönetim Kurulu Yönetmelikte gerekli değişiklikleri yaptıktan sonra iş ve işlemleri gerçekleştirmelidir.

Bu itibarla bulguda yer alan atamalara ilişkin olarak Yönetmelik kapsamında yapılması gereken işlemlerin yapılması gerekmektedir.