ÖZET: İhale dokümanında idarenin ihtiyaç duymadığı ek taleplerin yer alması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde tespit edilmiştir. Araç Kiralama Hizmet Alımı ihalesinde, şirketin kullanmadığı ve maliyet oluşturan ek taleplerle ilgili sorunlar ortaya çıkmıştır. Teknik şartnamede, araçlarda bulunması gereken GPRS sisteminin maliyetinin teklif edilen birim fiyata dahil olduğu belirtilmesine rağmen, bu sistemin ayrı bir maliyet unsuru olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde yapılan şikayetler dikkate alınmamıştır. İhale sürecinde, araç teslim tutanaklarında GPRS sisteminin kontrol edilmediği gözlemlenmiştir.

İncelemeler sırasında, kiralama şirketinin bazı araçlara kendi inisiyatifiyle GPRS sistemi eklediği, ancak idarenin bu sistemlere erişim talep etmediği ve araçları takip etmediği belirlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, her tacirin iş faaliyetlerinde dikkatli davranması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu kaynağı kullanan şirketlerin, kaynaklarını etkin bir şekilde kullanma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu bağlamda, ihtiyaç duyulmayan kriterlerin ihale dokümanına eklenmemesi, şirketin ek mali yüklerden korunması açısından önem arz etmektedir.

BULGU: İhale Dokümanında İdarenin İhtiyacı Olmayan Ek Taleplerde Bulunulması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Yapılan incelemelerde; Şirketin yaptığı Araç Kiralama Hizmet Alımı ihalesinde şirket tarafından kullanılmayan ve maliyet unsuru oluşturan ek talepte bulunulduğu görülmüştür.

Araç Kiralama Hizmet Alımı işine ilişkin İhalenin Teknik Şartnamesinin 7’nci maddesinde araçlarda araç takip sistemi (GPRS) bulunacağı GPRS ve Data Kullanımı giderlerinin teklif edilen birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir. İhale sürecinde, takip sisteminin teklif veren firmalar açısından ayrı bir maliyet unsuru olduğuna bu nedenle ayrı bir iş kalemi olarak gösterilmesi gerektiğine yönelik kuruma şikayet başvurusu yapıldığı fakat ilgili şikayetlerin dikkate alınmadığı ve ihale sonunda araçların teslimi aşamasında araç teslim tutanaklarında GPRS sisteminin hiç kontrol edilmediği görülmüştür.

İncelemeler sırasında kiralama şirketinin kendi inisiyatifiyle bazı araçlara GPRS sistemi taktığı (11 araca GPRS sistemi takılmadığı) fakat idarenin araç kiralama şirketinden bu sistemlere erişimi hiç talep etmediği dolayısıyla araçları hiç takip etmediği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, kamu kaynağı kullanan Şirketin, kaynaklarını ekonomik kullanması konusunda özen yükümlülüğü de bulunmaktadır.

GPRS sistemi teklif veren firmalar açısından ek maliyet unsuru olduğundan bu kriter teklif fiyatını da arttırmaktadır. Şirketi ek mali külfete sokmamak için şirket tarafından ihtiyaç duyulmayan kriterlerin ihale dokümanına yazılmaması gerekmektedir.