|
ÖZET: İdareye ait taşınmazların Eyüpsultan ilçesinde, ilçe belediyesi tarafından işgalci üçüncü kişilere ecrimisil bedeli karşılığında kullandırıldığı ve bu bedellerin tahsilinin ilçe belediyesi tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, belediye taşınmazlarının işgali durumunda ecrimisil talep edilmesini gerektirmekte ve bu süreçte yetkili idarenin taşınmaz maliki olduğu vurgulanmaktadır.
Denetim raporuna göre, Eyüpsultan ilçesindeki Başak Oto Sanayi Sitesi’nde yer alan 48 taşınmaz üzerinde işgal bulunduğu ve bu taşınmazların ecrimisil bedellerinin ilçe belediyesi tarafından tahsil edildiği belirlenmiştir. İdare, bu durumu düzeltmek amacıyla çeşitli yazışmalar yapmış, ancak henüz herhangi bir tahsilat gerçekleştirilmemiştir. Sonuç olarak, İdareye ait taşınmazların başka bir ilçe belediyesi tarafından kira veya ecrimisil karşılığında üçüncü kişilere kullandırılması ve elde edilen gelirlerin bu belediyelere bırakılması, mevzuata aykırı bir durum olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve taşınmazların tasarruf hakkının İdareye iade edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Tasarruf Hakkı İdareye Ait Olan Bazı Taşınmazlara İlişkin Ecrimisil Bedellerinin İlçe Belediyesi Tarafından Tahsil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin tasarrufu altında olup Eyüpsultan ilçesinde bulunan taşınmazlardan bazılarının, ilçe belediyesi tarafından üzerinde işgalci olarak bulunan üçüncü kişilere ecrimisil karşılığında kullandırıldığı ve ecrimisil bedellerinin söz konusu ilçe belediyesi tarafından tahsil edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin sekizinci fıkrasında; belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci madde hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.
Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.” hükmü yer almaktadır.
Mezkûr mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, geçerli bir yasal dayanağı olmaksızın belediye taşınmazlarının işgali halinde, fuzuli şagillerden tazminat niteliğinde ecrimisil istenmesi gerekmektedir. Ecrimisilin gerek tespit gerekse tahsilat aşamasında yetkili idarenin, taşınmaz maliki veya söz konusu taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisi bulunan kamu idaresi olduğu açıktır.
Yapılan incelemede, mülkiyeti ve/veya tasarruf hakkı Büyükşehir Belediyesine ait olan Eyüpsultan ilçesi Alibeyköy mahallesi 38 ada 16, 28 ve 29 parsellerde kurulu Başak Oto Sanayi Sitesinde yer alan 48 adet taşınmaz üzerinde işgal bulunduğu; işgal nedeniyle İdare tarafından tahsil edilmesi gereken ecrimisil bedellerinin ilçe belediyesi tarafından tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; 27.11.2023 tarihinde Başak Oto Sanayi Sitesinde kira ve/veya ecrimisil dosyalarına ait bilgilerin, ödeme dekontlarının istendiği, Eyüpsultan Belediye Başkanlığının 09.01.2024 tarihinde bahse konu taşınmaz üzerinde bulunan 48 adet dükkanın 23.11.2022 tarihinde kira sözleşmelerinin dolduğu, bu tarihten sonraki dönemler için ecrimisil işlemlerinin uygulandığının belirtilmesi üzerine İdare tarafından 17.01.2024 tarihli yazı ile bu zamana kadar tahsil edilen erimisil ve kira ödemelerinin banka hesabına gönderilmesinin istendiği, 18.11.2024 tarihinde ilgililerin Eyüpsultan Belediyesine 01.04.2017-31.03.2022 ve 11/2023 dönemlerine kadar ödeme yaptıkları için mükerrerlik oluşmaması adına tahakkuk iptalleri yapıldığı, bahse konu 48 adet dükkanın boşaltılması için 08.01.2025 tarihinde ihtarnamenin ilgililere tebliğ edildiği, 13.01.2025 tarihinde Başak Oto Sanayi Sitesi tarafından 31.12.2024 tarihine kadar Eyüpsultan Belediye Başkanlığına ödenen tüm ecrimisil bedellerinin yasal faizi ile birlikte İdarenin hesabına yatırılmasının talep edildiği, 21.01.2025 tarihinde Eyüpsultan Belediyesi’nin mülkiyeti İdareye ait olan 48 adet dükkânın ecrimisil ve kira bedellerinin Eyüpsultan Belediyesi tarafından tahsil edildiği ve ödenen bedellere ilişkin dosyanın incelemesi neticesinde İdareye bilgi vereceğinin bildirildiği, 13.02.2025 tarihinde Eyüpsultan Belediyesi’nin yazısında 48 adet dükkana ilişkin 31.12.2024 tarihine kadar ecrimisil bedellerinin tahakkuk ettirildiği ve yapılan değerlendirmeler sonucunda taşınmazların 01.01.2025 tarihinden itibaren mevcut durum ile İdarenin tasarrufuna bırakılacağının belirtildiği, bahse konu taşınmazların arazi tespit çalışmalarnın devam ettiği ve tespit çalışması sonrası 01.01.2025 tarihi itibarı ile ilgililere ecrimisil ihbarnamelerin gönderileceği ifade edilmiştir.
İdare tarafından her ne kadar bulgu konusu hususa ilişkin yazışmalar yapıldığı ifade edilmiş olsa da söz konusu hususa ilişkin herhangi bir tahsilat gerçekleşmemiştir.
Sonuç olarak, tasarruf hakkı İdareye ait olan taşınmazların mevzuata uygun bir işlemle tesis edilmiş hakka sahip olmaksızın başka ilçe belediyeleri tarafından kira ve/veya ecrimisil karşılığında üçüncü kişilere kullandırılması ve buralardan elde edilen kira ve/veya ecrimisil gibi gelirlerin, tasarruf hakkı bulunmayan ilçe belediyelerine bırakılması mevzuata uygun bulunmamaktadır.