İdareye Ait Araç Muayeneleri İçin Harcama Yetkilisi Mutemedine Verilen Kredilerle İlgili Hatalı Uygulamaların Bulunması (Sayıştay)

BULGU: İdareye Ait Araç Muayeneleri İçin Harcama Yetkilisi Mutemedine Verilen Kredilerle İlgili Hatalı Uygulamaların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdareye ait araçların muayeneleri için harcama yetkilisi mutemedine verilen kredilerle ilgili olarak; ön ödeme artığının zamanında iade edilmediği, aynı iş için verilen kredi mahsup edilmeden yeniden kredi verildiği ve son harcama tarihinden sonra üç iş gününde ödeme artığının iade edilmediği görülmüştür.

a) Son Harcama Tarihini Takip Eden Üç İş Günü İçinde Ön Ödeme Artığının İade Edilmemesi

İdareye ait araçların muayeneleri için harcama yetkilisi mutemedine verilen kredilerde, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığının iade edilmediği görülmüştür.

Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11’inci maddesinde; her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu ve mutemetin, işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorunda olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, İdare tarafından harcama yetkilisi mutemedine verilen kredi tutarının tamamı TÜVTÜRK’ün hesabına yatırıldığından son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ödeme artığının harcama yetkilisi mutemedi tarafından İdareye iade edilemediği, iade tutarının TÜVTÜRK tarafından son harcama tarihini takip eden üç iş gününden sonra yani ileri tarihte İdarenin banka hesabına yatırıldığı tespit edilmiştir.

Tablo 58: Ödeme Artığı İadesi Tablosu

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; İdare muhasebe işlemlerinden ve TÜVTÜRK’ün kendi işleyiş sisteminden kaynaklı gecikmelerin olduğu, sonraki süreçte kredi kullanım sürelerinin azaltılarak ön ödeme artığının zamanında iade edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, harcama yetkilisi mutemedine verilen krediden TÜVTÜRK’e yatırılan tutarın toplam muayene bedeli kadar olması, kredi artığının da üç iş günü içinde İdareye iade edilmesi gerekmektedir.

b) Kredi Mahsubunun Zamanında Yapılmaması ve Bu Sürede Aynı İş İçin Yeniden Kredi Verilmesi

Araç muayenelerine ilişkin kredi mahsubunun zamanında yapılmadığı ve bu sürede aynı iş için yeniden kredi verildiği görülmüştür.

Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11’inci maddesinde özetle; ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde kredilerin üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu mahsup süresi, avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne, son ayda tekabül eden günün mesai saati bitiminde; sürenin bittiği ayda avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne tekabül eden bir gün yok ise, süre o ayın son gününün mesai saati bitiminde sona ereceği, harcama yetkilisinin talimatıyla, bu süreler içinde getirilecek harcama belgeleri tutarında yeniden ön ödeme yapılabileceği, bu şekilde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için ön ödeme yapılamayacağı belirtilmektedir.

Yapılan incelemede, harcama yetkilisi mutemedine araç muayenelerine ilişkin verilen kredilerin hem üç aylık süreyi aştığı hem de kredilerin verilme tarihleri ile mahsup tarihleri karşılaştırıldığında mahsup işlemi yapılmadan tekrar aynı iş için kredi verildiği tespit edilmiştir.

Tablo 59: Kredi Mahsup Tarihi Tablosu

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; İdare araçlarının hemen hemen her gün muayeneye girdiği, muayeneler arası boşluktan gecikme cezası doğmaması için aynı iş için farklı mutemetler nezdinde kredi açıldığı ifade edilmiştir.

İdare tarafından her ne kadar, gecikme cezası doğmaması için farklı mutemetlere kredi verileceği ifade edilmiş olsa da ilgili Yönetmelik hükmünün açık olduğu ve mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için ön ödeme yapılamayacağı belirtilmektedir. Ayrıca araç muayenelerinde gecikmelerin olduğu, gecikme faizinin de personelden tahsinin yapıldığı yapılan denetimler neticesinde görüldüğünden, gecikme cezası doğmaması için aynı iş için farklı mutemetler nezdinde kredi açılmasının çözüm olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, kredi mahsubu yapılmadan aynı iş için tekrar kredi verilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.