ÖZET: Bina ve parsel otopark gelirlerinin diğer kurumlara aktarımında otopark yönetmeliği hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir. 30 Aralık 2020 tarihine kadar, ilçe belediyeleri tarafından tahsil edilen otopark bedellerinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılmadığı belirlenmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 27. maddesinde, otopark gelirlerinin tahsil tarihinden itibaren 45 gün içinde büyükşehir belediyesine aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu gelirler, yalnızca kamulaştırma projeleri ve otopark inşaatları için kullanılabilir.

Ancak, 30 Aralık 2020 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 31. maddesi ile bu uygulama sona ermiştir. Dolayısıyla, bu tarihe kadar ilçe belediyeleri tarafından elde edilen otopark gelirlerinin büyükşehir belediyesine aktarılması zorunluluğu bulunmaktadır. Yapılan denetimlerde, 30 Aralık 2020 tarihine kadar tahsil edilen toplam 11.957.562,79 TL tutarındaki otopark bedelinin, 2024 yılı itibarıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne gönderilmediği tespit edilmiştir. İdare, bu durumla ilgili mahsuplaşma işlemlerinin başlatıldığını bildirmiştir.

BULGU: Bina ve Parsel Otopark Gelirlerinin Diğer Kurumlara Aktarma İşlemlerinde Otopark Yönetmeliği Hükümlerine Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

30.12.2020 tarihine kadar İdarece tahsil edilen otopark bedellerinin büyükşehir belediyesine aktarılmadığı görülmüştür.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Belediyeler Arası Hizmet İlişkileri ve Koordinasyon” başlıklı 27’nci maddesinin son paragrafında; İmar mevzuatı uyarınca belediyelerin otoparkla ilgili olarak elde ettikleri gelirler tahsil tarihinden itibaren kırk beş gün içinde büyükşehir belediyesine aktarılacağı, Büyükşehir belediyeleri bu geliri tasdikli plan ve beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılacağı ve bu gelirler bu fıkrada belirtilen amaç dışında kullanılamayacağı hükmü yer almaktaydı.

Ancak 30.12.2020 tarihinde 31350 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Çevre Ajansının Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 31’inci maddesi ile bu gelirlerin büyükşehir belediyelerine aktarılması uygulaması son bulmuştur. Dolayısıyla 30.12.2020 tarihine kadar ilçe belediyelerince imar mevzuatı gereği otoparklar ile ilgili elde edilen gelirlerin Büyükşehir Belediyesine aktarılması gerekmektedir.

Yapılan denetimde, 30.12.2020 tarihine kadar otopark bedeli olarak İdare tarafından tahsil edilen toplam 11.957.562,79 TL’nin 2024 yıl sonu itibarıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesine gönderilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin mahsuplaşma işlemlerinin başlatıldığı, ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, 30.12.2020 tarihine kadar ilçe belediyelerince imar mevzuatı gereği otoparklar ile ilgili elde edilen gelirlerin Büyükşehir Belediyesine aktarılması gerekmektedir.