|
ÖZET: Maddi olmayan duran varlık alımlarının 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında haklar hesabında izlenmediği belirlenmiştir. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri, faaliyetlerinde kullanılan yazılım lisansları gibi fiziksel varlığı bulunmayan varlıkları 260 Haklar hesabında kaydetmek yerine doğrudan gider olarak göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeliyle kaydedilmesi gerektiğini ve bu varlıkların izlenmesi için 260 Haklar hesabının kullanılmasını öngörmektedir.
Yönetmelikte belirtilen 209, 210 ve 211’inci maddeler, edinilen hakların hesaplara nasıl kaydedileceği ve amortisman işlemlerinin nasıl yürütüleceği konusunda net düzenlemeler içermektedir. Bu bağlamda, yazılım lisansları ve benzeri varlıkların edinim tarihindeki maliyet bedelleri ile 260 Haklar hesabına kaydedilmesi ve yılsonunda amorti edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, toplam 200.000,00 TL tutarındaki bu varlıkların 260 Haklar hesabında izlenmediği ve doğrudan 630 Giderler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin faaliyetlerinde kullanılan maddi olmayan duran varlıkların, yasal düzenlemelere uygun olarak 260 Haklar hesabında takip edilmesi zorunludur. Bu durum, mali raporlamanın doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları ve benzeri nitelikteki varlıkların 260 Haklar hesabında izlenmediği, doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi olmayan duran varlıklar “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 209’uncu maddesinde, edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı; 260 Haklar hesabının niteliğini açıklayan 210’uncu maddesinde ise, bu hesabın bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in 260 Haklar hesabının işleyişini açıklayan 211’inci maddesinde, bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bir taraftan bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaba, ödenecek tutarın 103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi; 214’üncü maddesinde ise; hakların maliyet bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 Birikmiş amortismanlar Hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Belediyenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan belli ölçüde yararlanılan ya da yararlanılması planlanan ve yararlanma süresi bir yıldan fazla olan yazılım lisansları, etüt, proje ve benzeri nitelikteki varlıklara ilişkin harcamalar ile bunların güncellenmesine ilişkin değerler edinme tarihindeki maliyet bedelleri ile 260 Haklar hesabına kaydedilmeli ve hesaplara alındığı yılsonunda tamamen amorti edilmelidir.
Yapılan inceleme neticesinde; toplam 200.000,00 TL tutarındaki herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilerin 260 Haklar hesabında izlenmeyip doğrudan 630 Giderler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım lisansları ve benzeri nitelikteki varlıkları 260 Haklar hesabında takip edilmesi gerekmektedir.