|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin alacak tahsilatında yaşanan gecikmeleri ortaya koymaktadır. İdare kayıtlarında, lojman kira gelirleri, ecrimisil gelirleri, diğer taşınmaz kira gelirleri ve idari para cezaları gibi takipli alacaklar için herhangi bir işlem yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Devlet İhale Kanunu, kamu idarelerinin mal yönetiminde verimlilik ve sorumluluk ilkesine uyması gerektiğini vurgulamakta; bu ilkelere aykırı hareket edenlerin sorumlu olacağını belirtmektedir.
Belediye Kanunu’na göre, idari para cezaları, ilgili mevzuat çerçevesinde belirli bir süreçle tahsil edilmektedir. İdari para cezaları, öncelikle tutanağa bağlanmakta ve ardından Belediye Encümeni tarafından onaylanarak ilgililere tebliğ edilmektedir. Ödenmeyen cezalar için ödeme emri düzenlenmektedir. Rapor, 121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabında önemli miktarda alacak bulunduğunu, bunların büyük bir kısmının önceki yıllara ait olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, belediyenin, geçmiş yıllara ait kira, ecrimisil ve idari para cezalarının tahsilatı için gerekli adımları atması ve mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlemleri sonuçlandırması önem arz etmektedir. |
BULGU: Alacakların Tahsilatının Geciktirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare kayıtlarında gelirlerden takipli alacaklar hesabında takip edilen lojman kira gelirleri, ecrimisil gelirleri, diğer taşınmaz kira gelirleri ve diğer idari para cezalarına ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinin son fıkrasında, kamu idarelerine ait malların edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde; taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenileceği; kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, ecrimisil alınacağı; işgal edilen taşınmaz malların, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde de 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci madde hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinin (f) bendinde ceza gelirleri belediyenin gelirleri arasında sayılmıştır. Belediyenin uygulamaya yetkili olduğu idari para cezaları ise mevzuattaki çeşitli kanunlarla (5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 2872 sayılı Çevre Kanunu v.b.) düzenlenmiştir. İdari para cezaları öncelikle bir tutanağa bağlanmakta ve ardından Belediye Encümeni onayına sunulmaktadır. Encümen tarafından onaylanan tutanak, ceza ihbarnamesi olarak ilgililerine tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde (vadesinde) ödendiği takdirde tahsilat gerçekleşmiş olmaktadır. Aksi takdirde, ödenmeyen idari para cezası ile ilgili yine ödeme emri düzenlenmektedir.
Belediye alacaklarına ilişkin olarak 121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabında 60.046,31 TL lojman kira geliri, 20.260,00 TL ecrimisil geliri, 44.012,00 TL diğer taşınmaz kira geliri ve 38.431,57 TL diğer idari para cezası tahakkuk ettiği ve büyük bir kısmının önceki yıllarda tahakkuk etmiş alacaklar olduğu ve halen hesaplarda bekletildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, söz konusu alacaklar için gerekli çalışmaların yapıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, önceki yıllara ilişkin ilgililer tarafından ödenmeyen kira, ecrimisili alacakları ve para cezalarının mahiyetlerinin araştırılması ve ilgili işlemlerin mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırması gerekmektedir.