|
ÖZET: Kamu idaresinin, iktisadi faaliyet konusu olmayan giderler için yüklenilen katma değer vergisini indirim konusu yaptığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, devreden katma değer vergisinin izlenmesi ve indirim hakkı doğuran vergilerin nasıl muhasebeleştirileceği konularında düzenlemeler içermektedir. Ancak yapılan incelemelerde, su hizmetinin üretim girdisi dışında kalan mal ve hizmet alımları için de katma değer vergisinin indirim konusu yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabında 14.668.397,80 TL gibi yüksek bir bakiye oluşmasına yol açmıştır.
Kamu idaresi, 2024 yılı Ağustos ayından itibaren hatalı uygulamaları düzeltmeye başlamış olsa da, geçmiş yıllardan gelen tutarlar hesabın yüksek bakiye vermesine neden olmaktadır. Yönetmelik gereği, su hizmetinin üretim girdisi olarak alınan mal ve hizmetler için yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılması gerektiği, diğer taraftan nihai tüketici olarak satın alınan mal ve hizmetler için ödenen katma değer vergisinin ise indirim konusu yapılamayacağı açıklanmıştır. Bu durum, ilgili gider veya varlık hesabına maliyet bedeli olarak eklenmelidir. Sonuç olarak, kamu idaresinin katma değer vergisi hesabını hatalı kullanması, mevzuata aykırı bir bakiye oluşumuna neden olmuştur. İlgili tespitler doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığı bildirilmiştir. Su hizmetinin üretim girdisi dışında kalan mal ve hizmet alımları için yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu idaresinin satın alınan bütün mal ve hizmet alımları karşılığında yüklenilen katma değer vergisini indirim konusu yaptığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 151’inci maddesinde 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı ve devam eden 152’nci maddesinde de hesabın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Yönetmelik’in 153’üncü maddesinde 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının, mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı ifade edildikten sonra maddenin devamında mahalli idarelerin, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları Katma Değer Vergisini indirim konusu yapacakları; bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılmayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede kamu idaresinin, su satışı karşılığında katma değer vergisi mükellefiyetinin bulunduğu; ancak su hizmetinin üretim girdisi olan mal ve hizmet alımları dışında kalan mal ve hizmet alımlarının tamamı için yüklenilen katma değer vergisini indirim konusu yaptığı görülmüştür. Bu nedenle 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının 14.668.397,80 TL bakiye ihtiva ettiği görülmektedir.
Kamu idaresi 2024 yılının Ağustos ayından sonra hatalı uygulamayı büyük ölçüde düzeltmişse de (sadece hizmet alımlarında indirilecek KDV hesabı hatalı çalıştırılmıştır.) geçmiş yıllardan gelen tutarlar hesabın yüksek tutarda bakiye vermesine neden olmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereği su hizmetinin üretim girdisi olarak satın alınan mal ve hizmetler karşılığı yüklenilen katma değer vergisinin indirime konu edilmesi, bunun dışında satışa konu olmayan ve kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın aldığı mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılmadan bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresinin indirilecek katma değer vergisi hesabını hatalı kullanması sonucunda 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının mevzuata uygun olmayan bir şekilde yüksek miktarda bakiye vermesine sebebiyet vermiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgudaki tespitler doğrultusunda işlem yapılmaya başlandığını bildirmiştir.
Sonuç olarak, su hizmetinin üretim girdisi olarak yapılan mal ve hizmet alımları dışında yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.