|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Siirt Belediyesi Personel Anonim Şirketi ile Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin toplam sermaye tutarları ile 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıtlı tutar arasında bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, muhasebe kayıtlarında 241 hesabının borç bakiyesi 9.415.460,40 TL olarak belirlenirken, söz konusu şirketlerin toplam sermaye tutarının 7.026.375,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi, bu farkın sebebinin sehven personel hakediş ödemelerinin 241 hesabına kaydedilmesi olduğunu açıklamıştır. Bu ödemelerin sermaye niteliği taşımadığı ve ilgili gider hesaplarına aktarılması gerektiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabındaki tutarın düzeltilmesi için gerekli muhasebe işlemlerinin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların doğruluğu açısından bu uyumsuzluğun giderilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Sermayesinin tamamı Belediyeye ait olan Siirt Belediyesi Personel Anonim Şirketi ile Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin toplam sermaye tutarları ile 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıtlı tutar arasında fark olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabını açıklayan 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değeri ile bu hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, mal ve hizmet üreten ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılıklı olarak yer alan tutarlara eşit olması gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in devam eden 183’üncü maddesinde ise 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına hangi durumlarda borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, 103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği, duran varlıklar içinde yer alan taşınır ve taşınmaz mallardan sermayeye eklenmek amacıyla mal ve hizmet üreten kuruluşlara verilenlerin, bir taraftan net değeri bu hesaba, ayrılan amortisman tutarı ilgili amortisman hesabına borç, varlığın kayıtlı değerinin ise ilgili duran varlık hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediyenin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının borç bakiyesinin 9.415.460,40 TL, bahsedilen şirketlerin sermaye tutarlarının ise 7.026.375,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, sermayesi Siirt Belediyesine ait olan şirketlere ilişkin 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına sehven personel hakediş ödemeleri kaydedilmiş olup sermaye niteliği taşımayan bu tutarların ilgili gider hesaplarına aktarılması ve 241 hesabından çıkarılması amacıyla gerekli muhasebe düzeltmesinin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların doğruluğu açısından aradaki farkın düzeltilmesi gerekmektedir.