|
ÖZET: Otopark Yönetmeliği çerçevesinde tahsil edilen otopark bedellerinin, belirlenen amaçlar dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. 22 Şubat 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği, bu bedellerin otopark ihtiyaçlarına yönelik harcanmasını ve belirli bir hesapta tutulmasını öngörmektedir. Yönetmelik, otopark bedelinin hesaplanması ve tahsilatına dair ayrıntılı hükümler içermekte, bu bedellerin kamu bankalarında açılan özel hesaplara yatırılmasını şart koşmaktadır.
Yapılan denetimlerde, otopark hesabında biriken tutarların, amacına uygun olarak kullanılmadığı ve çeşitli belediye hizmetleri için harcandığı gözlemlenmiştir. Bu durum, hem mevzuata aykırılık teşkil etmekte hem de belediyenin elde edeceği faiz gelirinden mahrum kalmasına yol açmaktadır. İdare, harcamaların otopark yapımında kullanıldığını belirtse de, otoparkın 2020 yılında faaliyete geçtiği ve 2024 yılında yapılan harcamaların başka alanlarda kullanıldığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, otopark bedellerinin yalnızca 5216 sayılı Kanun ve Otopark Yönetmeliği’nde belirtilen otopark ihtiyaçları için harcanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, hem yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi hem de kaynakların etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Otopark Yönetmeliği Uyarınca Tahsil Edilen Otopark Bedellerinin Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Otopark Yönetmeliği uyarınca tahsil edilen otopark bedellerinin, Yönetmelik hükümlerine aykırı bir şekilde amacının dışında kullanıldığı görülmüştür.
Otopark bedeli, 22.02.2018 tarihli 30340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği’nde düzenlenen, otopark ihtiyaçlarına yönelik harcanması öngörülen ve ihtiyacın doğumuna kadar belli bir hesapta tutulması gereken bir bedeldir.
Otopark Yönetmeliği’nin “Otopark bedelinin tespit, tahakkuk ve tahsili” başlıklı 12’nci maddesinde:
“(2) Otopark bedelinin hesabında, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen birim park alanları ile Ek-1’de belirtilen otopark sayısı esas alınır.
(3) Otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esasları bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirlenir.
(4) Otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılır. Bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Otopark hesabından yapılacak harcamalar” başlıklı 13’üncü maddesinde ise;
“(1) Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerin kendi kaynaklarından ayıracağı tahsisatla birlikte, tasdikli plan ve beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında (Ek ibare:RG-16/6/2022-31868) bölge ve genel otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılır. Bu meblağ, öncelikle parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan ancak otopark bedeli ödeyen parsellerin bulunduğu mümkün olan en yakın sınırlar içinde kullanılır.
2) Otopark hesabında toplanan meblağ (Ek ibare:RG-16/6/2022-31868) bölge ve genel otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamaz.” ifadeleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından otopark hesabında yer alan tutarların amacı dışında, muhtelif belediye hizmetleri için kullanıldığı tespit edilmiştir. Kurumun bu hesapta biriken tutarları kullanması, mevzuata aykırılık teşkil etmesinin yanında belediyenin elde edeceği faiz gelirinden mahrum kalmasına da sebebiyet vermektedir.
İdare cevabında ilgili harcamaların otopark yapımında kullanıldığı ifade edilmekle birlikte söz konusu otoparkın 2020 yılında faaliyete geçtiği ve otopark hesabından 2024 yılında yapılan harcamaların muhtelif belediye hizmetleri için kullanıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere, otopark hesabında toplanan otopark bedellerinin, münhasıran 5216 sayılı Kanun ve Otopark Yönetmeliği’nde düzenlenen otopark ihtiyacına yönelik harcamalar için kullanılması gerekmektedir.