|
ÖZET: Alınan gıda malzemelerinin doğrudan giderleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. İhtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere temin edilen bu malzemeler için gerekli taşınır işlem fişlerinin düzenlenmediği ve doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, taşınırların kaydedilmesi ve muhasebeleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Bu bağlamda, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın doğru bir şekilde izlenmesi için taşınır işlem fişlerinin düzenlenmesi zorunludur.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılı içerisinde ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere alınan gıda malzemelerinin toplam değeri 23.221.920,00 TL olup, 341.273 adet malzeme doğrudan giderleştirilmiştir. Yıl sonu itibarıyla depoda bulunan 7.593.763,00 TL değerindeki 141.269 adet gıda malzemesi ise 150-İlk Madde Malzemeler Hesabında kaydedilmemiştir. Bu durum, söz konusu hesabın 7.593.763,00 TL eksik görünmesine yol açmaktadır. İdare, bu konudaki eleştirileri kabul etmiş ve düzeltici adımlar atılacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, taşınır edinimi sırasında taşınır işlem fişlerinin düzenlenmesi ve malzemelerin 150-İlk Madde Malzeme Hesabına kaydedilmesi, ilerleyen dönemlerde sağlıklı bir muhasebe yönetimi için elzemdir. |
BULGU: Alınan Gıda Malzemelerinin Doğrudan Giderleştirilmesi Nedeniyle İlk Madde Malzemeler Hesabının Güvenilir Bilgi Sunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere alınan gıda malzemeleri için taşınır işlem fişi düzenlenmesi ve bu taşınırların 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi gerekirken, bu taşınır alımlarında taşınır işlem fişi düzenlenmediği ve bu taşınırların doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, taşınırların kayıt altına alınması gerektiği belirtildikten sonra “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde, kamu idaresinin bir taşınır edinmesi halinde taşınır işlem fişi ile kayıtlarına alması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabının niteliğinin açıklandığı 115’inci maddesinde;
“Bu hesap, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planının 150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı alt detay kodlarında 150.99.07 sosyal yardım amaçlı taşınırlar hesabı bulunmaktadır.
Mezkûr mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesi sonucunda, İdarenin taşınır edinimi sonrasında taşınır işlem fişi düzenlemesi gerektiği 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabında muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı içerisinde ihtiyaç sahibi vatandaşlara dağıtılmak üzere alınan toplamda 23.221.920,00 TL değerinde 341.273 adet gıda malzemelerinin doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Yıl sonu itibarıyla depoda 7.593.763,00 TL değerinde 141.269 adet gıda malzemesi bulunmasına rağmen bu gıdalar 150-İlk Madde Malzemeler Hesabında izlenmemektedir. Bu durum 150-İlk Madde Malzemeler Hesabının 7.593.763,00 TL eksik görünmesine neden olmaktadır.
İdare tarafından, tenkit konusu hususa iştirak edilmiş olup düzeltici işlemlere başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından taşınır edinilmesinde taşınır işlem fişlerinin düzenlenmesi, 150-İlk Madde Malzemeler Hesabına muhasebe kaydının yapılması ve meblağın doğrudan giderleştirilmemesi gerekmektedir.