|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin taşınır mal yönetim hesap cetvellerinde tutarsızlıklar tespit etmiştir. İlgili hesap cetvellerinde, 253 Makine, Tesis ve Cihazlar, 254 Taşıtlar ve 255 Demirbaşlar hesaplarına ait giriş ve çıkış tutarları, mizan cetveliyle uyuşmamaktadır. Örneğin, 253 hesapta yıl içindeki giriş kaydı 8.103.944,96 TL iken, yıl sonu devir kaydı bu tutar ile örtüşmemektedir. Diğer hesaplarda da benzer uyumsuzluklar gözlemlenmiştir; bu durum, taşınır mal yönetiminde ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince, taşınır mal yönetim hesabının harcama birimleri tarafından hazırlanması ve taşınır kontrol yetkilisi tarafından belgelerle uyumlu olduğunun denetlenmesi gerekmektedir. Ancak, mevcut durumda muhasebe kayıtları ile taşınır icmallerinin tutarları arasında uyumsuzluklar bulunmaktadır. Sayım işlemleri ve kayıtların doğruluğu, taşınırların yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Sayım kurulu, taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlarla karşılaştırılmasını yaparak, herhangi bir farklılık durumunda gerekli düzeltmeleri gerçekleştirmelidir. Sonuç olarak, kamu idaresinin belirttiği gibi, enflasyon düzeltmesi kaynaklı uyumsuzlukların kontrol edilmesi ve düzeltme işlemlerinin yapılması önem arz etmektedir. Taşınırların mizan ve taşınır icmal cetvelinde tutarlı hale getirilmesi için yeniden fiili sayım yapılması önerilmektedir. Bu süreç, taşınır mal yönetiminde şeffaflık ve doğruluğun sağlanması açısından gereklidir. |
BULGU: Taşınır İşlemlerine İlişkin Hesapların Tam ve Doğru Bilgi Sunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi taşınır mal yönetim hesap cetvelinde yer alan tutarların mizan cetveliyle tutarlı olmadığı tespit edilmiştir.
İdarenin taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetvelleri incelendiğinde yıl içinde 253 Makine, Tesis ve Cihazlar Hesabına 8.103.944,96 TL, 254 Taşıtlar Hesabına 11.110.000,00 TL ve 255 Demirbaşlar Hesabına 1.749.00,00 TL giriş yapıldığı görülmektedir. İlgili taşınır cetvellerinde dönem başında geçen yıldan devreden ve yıl içinde çıkan taşınır görünmemektedir.
İdarenin 2024 yılı yevmiye kayıtlarında 253 Makine, Tesis ve Cihazlar Hesabının 1 numaralı yevmiyede 5.940.034,05 TL borç kaydı, yıl içinde 8.103.944,96 TL giriş kaydı ve ayrıca dönem sonunda 120.048,05 TL alacak kaydı görünmekte olup yıl başındaki kayıt ve yıl sonundaki kayıt nazara alındığında muhasebede borç bakiyesi 13.923.930,96 TL olarak hesaplanmaktadır. İlgili taşınır cetvellerinde yıl sonu devir kaydı 8.103.944,96 TL’dir.
254 Taşıtlar Hesabında da 1 numaralı açılış kaydında 5.079.775,14 TL borç bakiyesi, dönem içinde 22.876.000,00 borç kaydı ve 16.109.186,78 TL alacak kaydı görünmekte olup ilgili hesabın borç bakiyesi 11.846.588,36 TL olarak hesaplanmaktadır. Taşınır cetvelinde ise bu tutarın 11.110.000,00 TL olduğu görünmektedir.
255 Demirbaşlar Hesabında ise yevmiye kayıtları incelendiğinde geçen yıldan gelen 1.900.159,55 TL devir, yıl içinde yapılan 1.749.000,00 TL borç kaydı ve yıl sonunda 2.740.070,64 TL alacak kaydı görünmektedir. İlgili hesabın muhasebe sisteminde 909.088,91 TL borç bakiyesi verdiği; ancak bu tutarın taşınır hesap cetvelinde 1.081.100,00 TL olduğu görünmektedir.
Dolayısıyla mizan cetveli ile taşınır mal cetvelinde yer alan tutarların uyumlu olmadığı anlaşılmaktadır. (Yukarıda yapılan hesaplamalarda ilgili hesaplardan enflasyon düzeltmesinden kaynaklı tutarlar düşüldükten sonra kalan tutar nazara alınmıştır.)
Taşınır Mal Yönetmeliğine göre, Taşınır mal yönetim hesabı, taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanır ve taşınır kontrol yetkilisince kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğu kontrol edilerek imzalanır. Taşınır mal yönetim hesabında; önceki yıldan devredilen, yılı içinde giren, çıkan ve ertesi yıla devredilen taşınırlar ile yılsonu sayımında bulunan fazla ve noksanlar gösterilir. Muhasebe yetkilileri, harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol ederek onayladıktan sonra, harcama yetkilisine göndermekle görevli ve sorumludurlar.
Dolayısıyla mizan cetvelindeki tutarlar ile taşınır icmallerindeki tutarların birbriyle aynı olması gerekmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliğine göre, kamu idarelerine ait taşınırların, yıl sonlarında sayımı yapılır. Sayım Kurulu önce ambar sayımını yapar. Ambar sayım işlemleri tamamlandıktan sonra oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında bulunan taşınırlar Dayanıklı Taşınırlar Listeleri esas alınarak sayılır ve sayım sonuçları Sayım Tutanağında gösterilir. Kullanım amacıyla kamu görevlilerine taşınır teslim belgesiyle verilmiş olan taşınırlar için, sayım yapılmaksızın Sayım Tutanağının “Kayıtlara Göre Kişilere Verilen Miktar” sütunundaki bilgiler dikkate alınır.
Sayımda bulunan miktar ile kayıtlı miktar arasında fark bulunması halinde miktarlarında farklılık bulunan taşınırların sayımı bir kez daha tekrarlanır. Yine farklı çıkarsa bu miktar “Fazla” veya “Noksan” sütununa kaydedilir. Sayım kurulunca, taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik oluğunun tespit edilmesi halinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi; fazla olduğunun tespit edilmesi halinde ise Taşınır İşlem Fişi düzenlettirilerek, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlanır. Düzenlenen giriş ve çıkış belgelerinin bir örneği, muhasebe kayıtlarının yapılması için muhasebe birimine gönderilir. Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturur.
Yönetmelik’in yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre taşınır hesap cetvellerinin her yıl sonunda yapılacak olan fiili sayım sonucuna göre düzenlenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında ilgili uyumsuzlukların enflasyon düzeltmesi kayıtlarından kaynaklandığının anlaşıldığını ve uyumsuzlukların kontrol edilerek düzeltileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, tekrar fiili sayım yapılarak aradaki uyumsuzluğun nedenlerinin ortaya konulması ve taşınırların mizan ve taşınır icmal cetvelinde birbiriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.