|
ÖZET: Siirt Belediyesi, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarını Siirt Belediyesi Personel AŞ üzerinden gerçekleştirmekte ve bu kapsamda bazı işçilerin Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ bünyesinde istihdam edildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, belediyelerin doğrudan hizmet alımı yapmalarını ve bu tür hizmetlerin mevcut şirketler üzerinden yürütülmesini düzenlemektedir. Ancak, bu durumun belediyenin maliyetlerini artırdığı ve şirketin mali sonuçlarını olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, belediye tarafından doğrudan hizmet alımı yoluyla çalıştırılan 105 işçinin tüm mali yükümlülüklerinin belediye tarafından karşılandığı belirlenmiştir. Bu durum, hem belediyenin personel harcamalarının beklenenden fazla olmasına neden olmakta hem de ticari esaslara göre faaliyet göstermesi gereken şirketin mali durumunu yanıltmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli önlemlerin alınması için ilgili birimlere resmi yazı ile bilgi verildiğini bildirmiştir. Sonuç olarak, belediyenin maliyetlerini üstlendiği işçilerin Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ’de çalıştırılması uygulamasının sonlandırılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Kapsamında İstihdam Edilen Bazı İşçilerin Belediyenin Diğer Şirketinde Çalıştırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımlarını Siirt Belediyesi Personel AŞ’den doğrudan hizmet alımı suretiyle gerçekleştirdiği ve bu kapsamdaki işçilerin bir kısmının sermayesinin tamamına sahip olduğu Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ bünyesinde görev yaptığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin; mahalli idare ve şirket bütçesinden, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacakları ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20’nci maddesinin birinci fıkrasında; belediyeler ile bağlı kuruluşlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini; doğrudan hizmet alımı suretiyle, birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği ifade edilmiştir.
Ek 20’nci maddenin uygulanmasına ilişkin olarak çıkarılan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar’ın” 3’üncü maddesinde, şirket tanımı yapılmış, 6’ncı maddesinde ise; bu şirketlerden, aynı belediye veya bağlı kuruluşları tarafından da doğrudan hizmet alımı yapılmasının mümkün olduğu düzenlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesinde, Belediye meclisinin görev ve yetkileri içinde, bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek yer almakta olup, “Belediyenin giderleri başlıklı” 60’ıncı maddesinde, Belediyenin giderleri arasında, Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri sayılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, belediyelerin şirketler için giderlerinin ortaklık payı ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Siirt Belediyesi şirketi olan Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ’nin personel giderlerinin belediye bütçesinden ödenmesi imkânı bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından doğrudan hizmet alımı suretiyle Personel şirketi üzerinden çalıştırılan 105 çalışanın bütün mali yükümlülüklerinin İdare tarafından karşılanarak Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ’de çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla İdarenin Şirkette çalışan personelin bütün maliyetlerini yüklenmesi nedeniyle, hem İdarenin personel harcamaları olduğundan fazla gerçekleşmekte, hem de iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermesi gereken Şirketin mali sonuçları gerçeği yansıtmamaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulguya iştirak edildiği ve ilgili müdürlüğe ve belediyeye ait şirketlere gerekli işlemlerin yapılması için resmi yazı ile bilgi verildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin maliyetini karşıladığı işçilerin Siirt Belediyesi Turizm Gayrimenkul Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ’de çalıştırılması uygulamasına son verilmesi gerekmektedir.