|
ÖZET: Spor kulüplerine yapılan yardımların izlenmesi ve belgelerin temin edilmesi konusunda yetersizlikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, amatör spor kulüplerine gerçekleştirilen nakdi yardımlar için gerekli harcama belgelerinin belediyeye sunulmadığını ve takip işlemlerinin yapılmadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, yardımların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını sorgulanabilir hale getirmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin spor teşvikine yönelik yardımlarını düzenlerken, bu yardımların belirli bir bütçe sınırına tabi olduğunu belirtmektedir.
Yardımların kullanımına ilişkin düzenlemeler, ilgili yönetmelikte açıkça tanımlanmıştır. Yardım alan kuruluşların, bu yardımları kamu yararı gözeterek harcamaları ve harcama belgelerini belirli süreler içinde ilgili idareye sunmaları gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde 2024 yılında yardım yapıldığı ve toplamda 1.491.000 TL nakdi yardımın gerçekleştirildiği görülmüştür. Ödemelerin bazıları doğrudan nakit olarak yapılırken, bazıları da alacak mahsup yoluyla gerçekleştirilmiştir. Yasal gerekliliklerin yerine getirilmediği durumlar, mevzuata uyumsuzluk olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Spor Kulüplerine Yapılan Yardımlar İçin Gerekli Takip İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımlar ile ilgili yasal olarak aranması gereken harcama belgelerinin Belediyeye sunulmadığı, takip işlemlerinin de yapılmadığı görülmüş olduğundan yardımların amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı tespit edilememiştir.
03.07.2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14′ üncü maddesinde;
“Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.” hükmü yer almaktadır.
Yapılacak yardımlarla ilgili olarak usul ve esasların düzenlendiği 17.07.2006 tarih ve 26231 sayılı Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik’ in “Tanımlar” başlıklı 4′ üncü maddesinde;
“b) Teşekkül: Yardım yapılacak dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri tüzel kişileri,”
“Yardımların kullanılması, izlenmesi ve denetlenmesi” başlıklı 7’nci maddesinde;
“(1) Teşekküller, yardımları kamu yararı gözeterek veriliş amacına uygun olarak kullanmak zorundadır.
(2) Yardım alan teşekküller, yardımın amacına uygun olarak harcanıp harcanmadığına ilişkin bilgi, belge ve kayıtların birer örneği ile faaliyet raporlarını, faaliyetin bitimini müteakip bir ay içinde veya devam eden faaliyetlerine ilişkin bilgi, belge ve raporlarını takip eden yılın ilk ayı içerisinde yardım yapan idareye göndermek zorundadır.
(3) Yardım yapan idareler, yapılan yardımla sınırlı olmak üzere gerekli gördüğü her türlü inceleme, kontrol ve denetimi yapmaya yetkilidir. Denetim sırasında görevli memur tarafından istenecek bilgi, belge ve kayıtların gösterilmesi, verilmesi, sorulan soruların yazılı ve/veya sözlü olarak cevaplandırılması zorunludur.” hükümleri yer almaktadır.
Mezkûr mevzuat bir arada değerlendirildiğinde, belediyelerin amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapmaları mümkün olmakla birlikte yapılacak yardımların belediyelerin gelirlerine göre belirlenecek miktarı aşmaması, yardımın amacına uygun harcanmasının kontrol edilmesi ve harcama belgelerinin temin edilmesine bağlı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Bu bağlamda kontroller, harcamalara ilişkin fiş, fatura gibi belgelerin yardım yapılan kuruluşlardan talep edilmesi ve incelenmesi suretiyle yapılmalıdır.
İdare tarafından, 2024 yılında yardım yapılmadığı ve 2025 yılında yapılan yardımlarının harcama belgelerinin bulunduğu ifade edilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, 2024 yılında yardım yapıldığı görülmüştür. Zira Belediye Encümenin 07.03.2024 tarih ve 31 sayılı Kararı spor kulüplerine yardım yapılmasına ilişkin olup Belediye tarafından sunulan savunmanın ekinde de 38127339-622.02 sayılı yazı ile Kayışdağı Spor Kulübü 28.06.2024 tarihinde Belediye tarafından Kulübe 71.000 TL yardımda bulunduğunu belirtmiştir.
Belediyenin 2024 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, İdarenin muhtelif tarihlerde amatör spor kulüplerine toplam 1.491.000 TL nakdi yardımda bulunduğu ve ödemelerin genel giderler karşılığı olmak üzere yapıldığı görülmüştür. Ödemelerden bazıları nakdi şekilde yapılmış bazıları da İdarenin spor kulüplerinden olan alacaklarına mahsup edilmesi suretiyle gerçekleştirilmiştir. Yasal zorunluklar yerine getirilmeden nakdi yardımda bulunulmasında mevzuata uyarlılık olmadığı değerlendirilmektedir.