ÖZET: Belediye sınırları içinde gerçekleştirilen altyapı kazı çalışmalarına ilişkin olarak, altyapı kazı izin harcının tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 79. maddesi, bu tür kazı işlemleri için alınacak izinlerin harca tabi olduğunu ve harcın, izin talep edenler tarafından ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Harç, alan tahrip tutarının binde ikisi oranında hesaplanmakta ve 85. maddede ise harçların peşin olarak ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

İlgili belediyelerin, altyapı kazı izni vermek ve bu izin için gerekli harçları tahsil etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen kazılara ilişkin izin harçlarının tahakkuk ettirilmediği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulguya yönelik gerekli işlemlerin yapılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, belediyelerin sorumluluk alanlarında altyapı ile ilgili kazı işlemleri için altyapı kazı izin harcının tahakkuk ettirilmesi ve peşin olarak tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Belediye Sınırları İçerisindeki Kazı Çalışmalarına İlişkin Alt Yapı Kazı İzin Harcının Tahakkuk Ettirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin sorumluluk alanlarındaki yerlerde yapılan alt yapı ile ilgili kazı çalışmalarından doğan alt yapı kazı izin harcının tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Altyapı kazı izni harcı” başlıklı Mükerrer 79’uncu maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izninin, altyapı kazı izni harcına tabi olacağı, bu harcın mükellefinin ise altyapı kazı izni talebinde bulunanlar olduğu, harcın ise alan tahrip tutarının binde ikisi olarak hesap edileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “Çeşitli harçların uygulama esasları ve ödenmesi” başlıklı 85’inci maddesinde; harçların makbuz karşılığında veya basılı damga vurulmak suretiyle peşin olarak ödeneceği ifade edilmiştir.

Bu kapsamda, belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan yerlerde alt yapı ile ilgili kazı yapacak gerçek ya da tüzel kişilere kazı izni vermek, bu izne ilişkin bedeli ve harcı hesaplayarak tahsil etmek görevi ilgili belediyede olup söz konusu izin bedelinin, harcın tabi olduğu usulde iş yapılmadan önce peşin olarak tahsil edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede Belediye sınırları içerisinde gerçek ya da tüzel kişiler tarafından yapılan kazılara ilişkin alt yapı kazı izin harcının tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak İdare tarafından, sorumluluğuna bırakılan yerlerde altyapıya ilişkin yapılan her türlü kazı işleri için alt yapı kazı izin harcının tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.