ÖZET: Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların diğer kamu idarelerine tahsisi ve bu taşınmazların kullanımıyla ilgili muhasebe kayıtlarının yardımcı hesap bazında takip edilmediği belirlenmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin kendi taşınmazlarını kamu kurumlarına devretme veya tahsis etme yetkisini düzenlemektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu taşınmazların muhasebe işlemlerinin nasıl yürütüleceğine dair detaylar sunmakta ve yardımcı hesapların kullanımını zorunlu kılmaktadır.

2024 yılına ait mali tablolar ve muhasebe kayıtları incelendiğinde, tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazların gerekli yardımcı hesaplarla kaydedilmediği tespit edilmiştir. Detaylı Hesap Planı, bu tür taşınmazların izlenmesi için gerekli yardımcı hesapları belirtmektedir. Kamu idaresi, bu bulguya ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağını bildirmiştir; dolayısıyla, taşınmaz tahsislerinin ilgili hesaplar üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması ve takibinin bu hesaplar aracılığıyla gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Taşınmaz Tahsislerinin Muhasebe Kayıtlarında Yardımcı Hesap Bazında Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde olup, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazlar ile diğer kamu idarelerine ait olup Belediyece tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yardımcı hesap bazında takibinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin (d) bendinde, belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği belirtilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar hesap gruplarına ait işlemlerin açıklandığı ve hesapların işleyişlerini düzenleyen 187, 189, 191 ve 193’üncü maddelerinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ile kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği belirtilmekte olup, İdarelerce yapılması gereken muhasebe kayıtları da bu maddelerde açıklanmıştır.

Ayrıca mahalli idareler için yayımlanan, 2024 yılı Detaylı Hesap Planında Maddi Duran Varlıklar hesap grubunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar Hesaplarının içinde, tahsis işlemine konu olanların bulunması durumunda, kaydedileceği yardımcı hesaplar belirtilmektedir. Bu nedenle, kamu idarelerince yapılan taşınmaz tahsislerinin ilgili maddi duran varlığın 02-Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar ile 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar, kamu idarelerince tahsisli kullanılan taşınmazların ise 03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesapları kullanılarak kurum mali tablolarında izlenmesi gerekmektedir.

2024 yılına ait Belediyenin mali tabloları ve muhasebe kayıtları ile Belediyece tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazlara ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde, Belediyece tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazların yardımcı hesap bazında kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, diğer İdarelere tahsis edilen veya Belediyece tahsisli kullanılan taşınmazların detaylı hesap planında belirtilen yardımcı hesaplar kullanılarak muhasebe kayıtlarına alınması ve takibinin bu hesaplar üzerinden yapılması gerekmektedir.