|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı ilçelerde çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde yer alan konut, işyeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergilerin mükellefleri, binaları kullananlar olup, mükellefiyet binanın kullanımıyla başlamaktadır. Ayrıca, çevre temizlik vergisi her yıl Ocak ayında tahakkuk ettirilmekte ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerekmektedir.
Denetim sırasında, belediyenin sorumluluk alanında yer alan 672 işyerinden 81’inin çevre temizlik vergisi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir. Vergi Dairesi verilerine göre, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren 2.392 işyerinden yalnızca 1.234’ünün çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Kamu İdaresi, bu konuda saha çalışmalarının sürdüğünü ve geriye dönük düzeltme kayıtlarına başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetimlerin ve yoklamaların düzenli yapılmaması, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, çevre temizlik vergisi mükelleflerinin tespiti ve verginin tahsilatı için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 672 adet işyeri örnekleme yapmak suretiyle seçilmiş olup yapılan yoklama neticesinde 81 adet işyerinin Çevre Temizlik Vergisine ilişkin vergi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Vergi Dairesinden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 2.392 adet olmasına rağmen İdare tarafından Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 1.234 adet olduğu görülmüştür.
Kamu İdaresince, ilgili vergiye ilişkin gerekli saha çalışmalarının devam ettiği ve geriye dönük düzeltme kayıtlarına başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik Vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.