|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebe hesaplarında dönemsellik ilkesine uygun olarak izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı taşınmazların yıllık kira bedelleri peşin olarak tahsil edilmesine rağmen, bu tutarların tamamı tahsilat tarihi itibarıyla yalnızca 600 Gelirler hesabına kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, peşin tahsil edilen gelirlerin belirli kısımlarının farklı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Yönetmelik, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan döneme ait kısmının 600 Gelirler hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına ve takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, kiraya verilen taşınmazların kira bedellerinin peşin tahsil edilmesine rağmen, ilgili hesaplara gerekli kayıtların yapılmadığı ortaya çıkmıştır. İdare, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte ilgili mevzuat hükümlerine uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir. Kamu İdaresince kiraya verilen taşınmazlara ilişkin gelirlerin tahsil ve tahakkuk işlemleri, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, dönemsellik ilkesi gözetilerek muhasebeleştirilmelidir. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Muhasebe Hesaplarında Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresince kiraya verilen bazı taşınmazların yıllık kira bedellerinin sözleşmesi gereği peşin tahsil edildiği ancak tahsil edilen tutarların tamamının tahsilat tarihi itibariyle 600 Gelirler hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı” başlıklı 286’ncı maddesinde, hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan, ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, 288’inci maddesinde, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına alacak; tahsil edilen tutarın tamamının 100 Kasa hesabı veya 102 Banka hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe gelirleri hesabına alacak, 805 Gelir yansıtma hesabına borç, ayrıca 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı olan tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin ise bu hesaba borç, 600 Gelirler hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Söz konusu Yönetmelik’in 335’inci maddesinde ise 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabının, dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 337’nci maddesinde ise, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına alacak; tahsil edilen tutarın tamamının 100 Kasa hesabı veya 102 Banka hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamının 800 Bütçe gelirleri hesabına alacak, 805 Gelir yansıtma hesabına borç, 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, kiraya verilen bazı taşınmazların kira bedellerinin sözleşmesi gereği yıllık (12 aylık) peşin tahsil edildiği ve tahsil edilen bu tutarların tamamının tahsilat tarihi itibariyle 600 Gelirler hesabına kaydedildiği, 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına ve 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir.
Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına alacak; 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresince kiraya verilen taşınmazlara ilşkin gelirlerin tahsil ve tahakkuk işlemlerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde açıklandığı üzere, dönemsellik ilkesi de gözetilerek muhasebeleştirilmelidir.