|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında bazı işyerlerine ait çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde bulunan konutlar ve işyerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu verginin mükellefleri, binaları kullananlar olup, mükellefiyetin binanın kullanımıyla başladığı ifade edilmektedir. Ayrıca, çevre temizlik vergisinin her yıl Ocak ayında tahakkuk ettirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin yetki alanında faaliyet gösteren 100 işyerinden 31’inin çevre temizlik vergisi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir. Vergi Dairesi verilerine göre, belediye sınırları içinde 1379 aktif işyeri bulunmasına rağmen, yalnızca 1149 işyerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Ayrıca, 2019-2024 yılları arasında Eşme sınırları içinde 531 aktif mükellefiyetin çeşitli nedenlerle sonlandırıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetimlerin düzenli yapılmaması, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, çevre temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve verginin tahsilatı için gerekli çalışmaların bir an önce hayata geçirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 100 adet işyeri örnekleme yapmak suretiyle seçilmiş olup yapılan yoklama neticesinde 31 adet işyerinin Çevre Temizlik vergisine ilişkin vergi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Vergi Dairesinden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 1379 adet olmasına rağmen İdare tarafında Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 1149 adet olduğu görülmüştür.
Diğer taraftan Vergi Dairesi verilerine göre 2019-2024 yılları arasında Eşme sınırları içerisinde 531 adet aktif mükellefiyet çeşitli nedenlerle sonlandırılmıştır. Ticari faaliyeti sona eren işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin de Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından sona erdirilerek kayıtların güncellenmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.