ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamındaki su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan bireylerden, su tesisi ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yeni kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin inşası veya mevcut tesislerin iyileştirilmesi durumunda, bu hizmetlerden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden katılma payı alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bu payların hesaplanma ve tahsilat süreçleri de belirli kurallara tabidir.

İdare gelirleri üzerinde yapılan incelemelerde, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan kişilerden herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işleminin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgularla ilgili gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Su ve kanalizasyon tesislerinin sürdürülebilirliği ve hizmet kalitesinin artırılması adına, bu harcamaların bir kısmının hizmetten yararlananlardan karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, ilgili mevzuat çerçevesinde, su ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının hesaplanarak tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin başlatılması önem arz etmektedir. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına katkı sağlayacaktır.

BULGU: Su Tesisi ve Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payının Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare hizmet sınırları içerisinde su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanan ilgililerden, su tesisi ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Kanalizasyon harcamalarına katılma payı” başlıklı 87’nci maddesinde; belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, yeni kanalizasyon tesisi yapılması, mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınacağı ifade edilmiş,

“Su tesisleri harcamalarına katılma payı” başlıklı 88’inci maddesinde; belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce, yeni içmesuyu şebeke tesisleri yapılması, mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı halinde, dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, su tesisleri harcamalarına katılma payı alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “Payların tahakkuk şekli” başlıklı 90’ıncı maddesinde; su tesisleri ile kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının hizmetten faydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve Kanun’da belirtildiği şekliyle hesaplanarak katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilmesi gerektiği belirtilmiş olup,

“Tahsil şekli” başlıklı 93’üncü maddesinde ise; harcamalara katılma paylarının belediyelerce veya bunlara bağlı müesseselerce, 92’nci maddeye göre payların ilan ve tebliğ edildiği yılı takip eden yıldan itibaren iki yılda ve dört eşit taksitte, peşin ödemelerde ise tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil olunacağı ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; su tesisi ve harcamalara katılma payları ile ilgili idarenin bir takdir yetkisi bulunmamakta olup, yeni kanalizasyon ve içmesuyu şebeke tesisleri yapılması, mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi halinde söz konusu harcamalara katılma paylarının Kanun’da belirtildiği şekliyle hesaplanarak tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare gelirleri üzerinde yapılan incelemelerde, su ve kanalizasyon tesislerinden faydalanan ilgililerinden harcamalara katılma paylarına ilişkin herhangi bir tahakkuk ve tahsilat işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında , bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.

İdare tarafından gerçekleştirilen hizmetlerin kalitesinin artırılması ve devamlılığının sağlanması konusunda, su ve kanalizasyon tesisi harcamalarına ilişkin maliyetlerin bir kısmının, bu hizmetlerden faydalananlardan karşılanması konusunda Kanun’da ve bu husus özelinde yayımlanan Harcamalara Katılma Payları İle İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda söz konusu payların hesaplanmak suretiyle tahakkuk işlemlerinin yapılması ve tahsilinin sağlanması için ilgililere tebliğ işlemlerine başlanması gerekmektedir.