|
ÖZET: İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU), konutlara ait çevre temizlik vergisi paylarının zamanında ve eksiksiz aktarımını sağlama konusunda yetersizlikler sergilemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, çevre temizlik vergisinin tahsilatını ve aktarımını düzenlemekte olup, su tüketim miktarına dayalı olarak hesaplanan bu verginin, su faturalarında gösterilerek tahakkuk ettiği belirtilmektedir. Ayrıca, su ve kanalizasyon idarelerinin, tahsil ettikleri vergilerin %80’ini ilgili belediyeye bildirimle aktarması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim raporları, İZSU’nun konutlardan tahsil edilen çevre temizlik vergisi ve gecikme zammı paylarının, belirtilen süreler içinde ve uygun şekilde aktarılmadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, ilçe belediyelerine yapılması gereken ödemelerin zamanında gerçekleştirilmemesi ve bu süreçteki eksikliklerin, belediyelerin gelirlerini olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi paylarının düzenli ve zamanında aktarılmaması, hem mevzuata aykırıdır hem de belediyelerin mali durumunu zayıflatmaktadır. Bu eksikliklerin giderilmesi, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından Aktarılan Çevre Temizlik Vergisi Payının Kontrollerinde Eksiklikler Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından konutlara ilişkin çevre temizlik vergisi paylarının zamanında ve tam olarak aktarılıp aktarılmadığına ilişkin takip işlemlerinin yerine getirilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar çevre temizlik vergisine tabidir.” Yedinci fıkrasında; “Su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisi, su faturasında ayrıca gösterilmek suretiyle tahakkuk etmiş sayılır. Bu suretle tahakkuk eden vergi, su tüketim bedeli ile birlikte belediyelerce tahsil edilir. Su ve kanalizasyon hizmetleri ayrı bir kanunla düzenlenmiş bulunan büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlardaki çevre temizlik vergisi ise 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan su ve kanalizasyon idarelerince tahsil edilir.” Sekizinci fıkrasında; “Su ve kanalizasyon idareleri büyük şehir dahilindeki her ilçe
veya ilk kademe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde öder. …” Dokuzuncu fıkrasında; “Tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.” Denilmektedir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, su ve kanalizasyon idarelerinin konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini ilgili belediyeye tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile bildirerek aynı süre içinde ödemesi gerektiği halde, yapılan incelemede, konutlardan tahsil edilen çevre temizlik vergisinden aktarılması gereken %80 oranındaki ilçe belediyesi paylarının mahiyeti açıklanmadan aktarıldığı ve söz konusu tutarların gönderilme zamanlarına uyulmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, büyükşehir belediyesi su ve kanalizasyon idaresi tarafından konutlardan tahsil edilen çevre temizlik vergisi ile gecikme zammının tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile bildirilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekirken, faturalarda yer alan su bedelleri ile gecikme zammına ilişkin %80 oranındaki belediye payının mevzuata uygun olarak zamanında ve tam olarak aktarılmaması sonucu gelirlerin olumsuz şekilde etkileneceği düşünülmektedir.