|
ÖZET: Kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazlar için yapı kayıt belgelerinin düzenlenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Belediyeler, kamuya açık alanlar olan meydan, yol ve park gibi taşınmazlar için yapı kayıt belgeleri almışlardır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesi, afet risklerine karşı hazırlık amacıyla ruhsatsız yapıların kayıt altına alınmasını ve imar barışının sağlanmasını öngörmektedir. Bu kapsamda, 31 Aralık 2017 tarihinden önce inşa edilen yapılar için belirli şartlar dahilinde yapı kayıt belgesi alınması mümkün hale gelmiştir.
Ancak yapılan incelemeler, belediyelerin özel mülkiyetinde olmayan kamu hizmetine ayrılan alanlar için de yapı kayıt belgeleri düzenlediğini göstermektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın belirlediği usul ve esaslar, yapı kayıt belgesinin yalnızca özel mülkiyete ait taşınmazlar için verilebileceğini belirtmektedir. Buna rağmen, imar planlarında kamu hizmeti için belirlenen alanlar için de belgelerin verildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin özel mülkiyetinde bulunmayan ve kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazlar için düzenlenen yapı kayıt belgelerinin iptal edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mevzuat hükümlerine uygunluk açısından önemli bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Kamu Hizmetine Ayrılan veya Kamunun Yararlanmasına Açık Yol Park Meydan Gibi Taşınmazlar İçin Yapı Kayıt Belgesi Düzenlenmiş Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyelerin kamu hizmetine ayrılan meydan, yol, park gibi taşınmazları için yapı kayıt belgesinin alındığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16’ncı maddesinde afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31.10.2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31.12.2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde yapı kayıt belgesi verilebileceği belirtilmiş olup yapı kayıt belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazların rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılacağı belirtilmiştir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Hazineye ve belediyeye ait taşınmazlar üzerindeki yapılar” başlıklı 7’nci maddesinde; “… Belediyelerin özel mülkiyetinde olan taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olan yapılara Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Böyle bir durumda, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan bunlara satılır.” denilmekte olup yapılan incelemelerde belediyelerin özel mülkiyetinde olmayan kamu hizmetine ayrılan yol, park, meydan gibi taşınmazları için yapı kayıt belgelerinin alındığı görülmüştür. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere belediyelerin sadece özel mülkiyetinde olan taşınmazlar için yapı kayıt belgesi verilebileceği belirtilmiş olmasına rağmen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından imar planlarında yol, park, meydan olarak belirlenen yerler için yapı kayıt belgelerinin verildiği görülmüştür.
Sonuç olarak Belediye özel mülkiyetinde bulunmayıp imar planlarında yol, park meydan olarak kamu hizmeti için kullanılan taşınmazlar için yapı kayıt belgelerinin Belediyenin ilgili birimlerince takip edilerek belgelerinin iptal edilmesi gerekmektedir.