ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin tedarik ettiği çeşitli bilgisayar yazılımı ve lisanslarının, 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabına kaydedildiğini ve bu nedenle doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210. maddesi, 260 no.lu hesabın, iktisadi değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılmasını öngörmektedir. Ayrıca, 214. maddede, maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemlerinin 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı üzerinden yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Denetim bulgularına göre, satın alınan yazılımların ve lisansların 260 Haklar Hesabında izlenmemesi, bilançoda 260 ve 268 no.lu hesaplarda toplam 281.214,90 TL tutarında bir eksikliğe yol açmıştır. İlgili mevzuat gereği, bu tür varlıkların yıl sonunda %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir. İdare, denetim bulgusunu kabul etmiş ve gerekli kayıtların yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, yazılım ve lisansların doğru muhasebeleştirilmesi, mali tabloların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tür varlıkların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda amortisman ayrılması, hukuki ve mali düzenlemelere uygun bir yaklaşım olacaktır.

BULGU: İktisadi Değer Taşıyan Yazılım ve Lisans Tedariklerinin Bazılarının Doğrudan Giderleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Cari yılda tedarik edilmiş olan muhtelif bilgisayar yazılımı ve lisanslarının, 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabına kaydedildiği ve bu suretle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 210’uncu maddesinde; bedeli mukabilinde edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler sebebiyle yapılan ve iktisadi değer taşıyan harcamaların izlenmesi için 260 no.lu hesabın kullanılacağı, mezkûr Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 214’üncü maddesinde ise; maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 no.lu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.

Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinin ikinici fıkrasında ise; maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu ve bu varlıkların alındığı yılın nihayetinde tamamen amorti edileceği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; satın alınan yazılımlar ve lisanslar, 260 Haklar Hesabına kaydedilmeli ve dönem sonunda bu maddi olmayan duran varlıkların tamamı için amortisman ayrılmalıdır.

İdarenin mali tabloları incelendiğinde; Belediye tarafından tedarik edilen bazı yazılım ve lisansların, 260 Haklar Hesabında izlenmeyerek 630 Giderler Hesabı vasıtası ile doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiş olup bu sebeple, bilançoda 260 no.lu hesap ve 268 no.lu hesap 281.214,90 TL tutarında noksan yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir.

Bedeli mukabilinde tedarik edilen yazılım ve lisansların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve bunlar için yıl sonunda 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir.