ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi, belediyelerin bu ruhsatları verme yetkisini tanımaktadır. Ayrıca, 2005/9207 sayılı Yönetmelik’in 6. maddesi, ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu ve ruhsatsız işletmelerin yetkili idareler tarafından kapatılacağını belirtmektedir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde işyeri açmanın işyeri açma izni harcına tabi olduğunu ifade etmektedir. Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin yetki alanında ruhsatsız faaliyet gösteren işyerleri tespit edilmiştir. Bu durum, hem harç gelirlerinin kaybını önlemek hem de ruhsatsız işletmelerin kontrolsüz bir şekilde faaliyet göstermesinin engellenmesi açısından önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan işletmeler hakkında gerekli tespitlerin yapılması ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu adımlar, belediyenin denetim yetkisini güçlendirecek ve yasal düzenlemelere uyumu sağlayacaktır.

BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşyeri ve İşletmelerin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet yürüten işletmelerin bulunduğu görülmüştür.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un, 3’üncü maddesinin (b) bendinde, belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediyelerin yetkili olduğu belirtilmiştir.

10.08.2005 tarihli 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in, “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı; işyerlerine bu Yönetmelik’te belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı; işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde ise belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu ifade edilmektedir.

Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünden alınan veriler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, Belediyenin yetki ve görev sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işyerleri tespit edilmiştir.

Bu itibarla, gerek söz konusu harç gelirlerinden mahrum kalınmaması, gerekse bazı işyerlerinin Belediye kontrolü dışında ruhsatsız bir şekilde faaliyetini sürdürmesini engellemek üzere, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan işyerleri hakkında gerekli tespitlerin yapılması ve mevzuatın öngördüğü işlemlerin tesis edilmesi gerekmektedir.