|
ÖZET: Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde eksiklikler tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, belediye sınırları içerisinde elektrik tedarik eden bazı firmaların belirli aylara ait beyanlarını sunmadığı ortaya çıkmıştır. Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34. maddesi gereğince, bu verginin kapsamı, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde gerçekleşen elektrik ve havagazı tüketimidir. Verginin mükellefi, tüketicilerken, sorumluluğu elektrik ve havagazı dağıtımını yapan kuruluşlar üstlenmektedir.
Kanunun 39. maddesi, tedarikçilerin tahsil ettikleri vergileri, tahsil tarihini takip eden ayın 20. günü akşamına kadar belediyeye bildirmelerini ve ödemelerini zorunlu kılmaktadır. Ancak, belediye başkanlıkları, hangi tedarikçi firmanın ne kadar vergi tahsil ettiğine dair bilgi sahibi değildir ve bu süreçlerin izlenmesi için gerekli mekanizmalar mevcut değildir. Ayrıca, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ve ilgili kurumlar nezdinde de bir kontrol mekanizması bulunmamaktadır. Bu durum, tedarikçi firmaların beyannamelerinin ve ödenen tutarların doğruluğunu sorgulanabilir hale getirmektedir. Tüketim vergisinin ödenmesi, tedarikçi firmaların sorumluluğundadır; nihai tüketici ise verginin mükellefidir. Eğer tedarikçi firma, beyanname vermeden veya ödemeden geçiştirirse, vergi yükümlülüğü kendisinde kalmaktadır. Kamu idaresi, bu konuda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiş olup, tedarikçi firmaların beyannamelerini zamanında vermeleri ve tahsil ettikleri vergileri belediyeye süresinde ödemeleri için gereken önemin verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisinin Tahakkuk ve Tahsilatına İlişkin Takibin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Elektrik ve havagazı tüketim vergisi beyanları ile tahsilatlarına ilişkin yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde elektrik enerjisini tedarik eden firmalardan bazılarının bazı aylara ait beyanlarını vermediği tespit edilmiştir.
Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34’üncü maddesine göre elektrik ve havagazı tüketim vergisinin konusunu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi oluşturmaktadır. Kanun’un 35’inci maddesine göre verginin mükellefi, elektrik ve havagazı tüketenler, verginin sorumlusu da elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
Aynı Kanun’un 39’uncu maddesinde, elektrik enerjisini tedarik eden veya havagazını dağıtan kuruluşların tahsil ettikleri vergiyi, tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı sürede ödemeye mecbur oldukları ifade edilmektedir.
Ancak, belediye sınırları içerisinde hangi tedarikçi firmanın sorumlu sıfatıyla ne kadar elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil ettiğine ilişkin olarak belediye başkanlıklarının herhangi bir bilgisi bulunmadığı gibi belediyelerde bu süreçleri takip ve kontrol edecek bir mekanizma da bulunmamaktadır.
Ayrıca, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ile Bakanlığın ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları nezdinde tedarikçi firmalar tarafından hangi belediye sınırlarında ne kadar elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil edildiğine ilişkin olarak herhangi bir kontrol mekanizması bulunmaması nedeniyle tedarikçi firmalar tarafından verilen beyannamelerin ve yatırılan tutarların doğruluğu da kontrol edilememektedir.
Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin belediyeye ödenmesi sorumlu sıfatıyla tedarikçi firmalara aittir. Verginin mükellefi nihai tüketici olup, vergiyi tahsil eden tedarikçi firmanın beyanname ile belediyeye vergiyi sorumlu sıfatıyla yatırmaması durumunda vergi tedarikçi firmanın üzerinde kalmaktadır.
Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, Belediye sınırlarında faaliyet gösteren ve sorumlu sıfatıyla tüketicilerden elektrik ve havagazı tüketim vergisini tahsil eden tedarikçi firmaların beyannamelerini süresinde vermeleri ve tahsil ettikleri vergileri Belediyeye süresinde yatırmaları konusunda gerekli dikkat ve özenin gösterilerek, işlemlerin takibinin yapılması önem arz etmektedir.