|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının mali tablolarda uygun şekilde izlenmediğini ortaya koymuştur. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi, belediyelerin emlak vergisi üzerinden %10 oranında katkı payı tahsil etmesini öngörmektedir. Ancak, bu katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında kaydedilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, incelemeler sonucunda bu payların 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik, katkı paylarının tahsilatına ilişkin düzenlemeleri içermekte ve tahsil edilen tutarların belirli bir süre içinde ilgili kurumlara bildirilerek yatırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, zamanında gönderilmeyen katkı payları için gecikme zammı uygulanacağı da belirtilmiştir. İlgili belediyenin, tahsil edilen katkı paylarını doğru hesaplarda izlememesi, mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Denetim raporunda, idarenin bulguya katıldığı ve gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının doğru muhasebeleştirilmesi için 362 hesap sisteminin kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Fonlar Veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarece emlak vergileriyle beraber tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı paylarının mali tablolarda 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmediği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinde; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar İl Özel İdarelerine veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’da; ilgili belediyece tahsil edilen katkı paylarının zamanında ilgili kuruma gönderilmemesi halinde bu katkı paylarına, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edileceği ifade edilmiştir.
Hesaplanan ve ödenen payın nasıl muhasebeleştirileceği ise Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde gösterilmiştir. Yönetmelik’in, 362 fonlar veya diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilat hesabı ile ilgili 274 ve 275’inci maddelerinde; hesabın, bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılacağı, bütçe ile ilişkilendirilmeksizin fonlar veya diğer kamu idareleri adına tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak, 100 kasa hesabı veya 102 banka hesabına borç kaydedileceği, Bu hesapta kayıtlı tutarlardan ilgili kurumlara yapılan ödemelerin ise bu hesaba borç, 103 verilen çekler ve gönderme emirleri hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Ancak, yapılan incelemede 2024 yılına ilişkin olarak Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlendiği görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilen kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının izlenmesi için 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının kullanılması gerekmektedir.