ÖZET: Maddi duran varlıkların amortisman işlemlerinin eksik veya hatalı bir şekilde yürütüldüğü, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, diğerlerinde ise kayıtlı değerlerinden fazla amortisman kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, amortismana tabi varlıkların tanımını, uygulanacak yöntem ve oranları belirlemekte, ayrıca bu varlıkların muhasebeleştirilmesi ile ilgili esasları düzenlemektedir.

Denetim sonucunda, 4.623.070,98 TL değerindeki bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, buna karşın 41.701,75 TL değerindeki varlıklar için kayıtlı değerlerinden fazla amortisman hesaplandığı belirlenmiştir. İlgili idare, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltici işlemleri gerçekleştireceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, mali tabloların güvenilir ve doğru bilgi sunabilmesi için amortisman ayırma işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Maddi Duran Varlıkların Amortisman İşlemlerinin Tam ve Doğru Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Amortismana tabi bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25- Maddi Duran Varlıklar hesap grubu ile ilgili ve “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; amortismana tabi varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği ile ilgili konular düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmelik’in 202 ve 203’üncü maddesinde 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliği ve işleyişi düzenlenmiş olup maddi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.

“Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra Numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise, kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede; kayıtlı değeri 4.623.070,98 TL tutarındaki varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, ayrıca 41.701,75 TL tutarında bazı varlıkların ise kayıtlı değerlerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından, gerekli işlemlerin bulguda belirtilen şekilde mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla, belirtilen mevzuat çerçevesinde, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasını sağlamak amacıyla amortisman ayırma işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.