|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, bir ilçe belediyesi ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet sunan bir şirket arasında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20’nci maddesi, il özel idareleri ve belediyelerin, personel hizmetlerini doğrudan alabileceğini belirtmektedir. Bu kapsamda, 28/04/2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Usul ve Esaslar, personel giderlerinin belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken sınırları ve hesaplama yöntemlerini içermektedir.
Usul ve Esasların 5’inci maddesi, idarenin personel giderleri için yapacağı ödemelerin belirli bir üst sınırı aşamayacağını ifade etmektedir. Ayrıca, hizmet alımına dair sözleşmelerin imzalanması zorunludur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının nasıl gerçekleştirilmesi gerektiğini detaylandırmaktadır. Bu bağlamda, sözleşmeye esas işçilik kalemlerinin belirlenmesi ve asgari işçilik maliyetlerinin hesaplanması gerekmektedir. Denetim sonucunda, belediye ile personel şirketi arasında gerekli sözleşmenin yapılmadığı anlaşılmıştır. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek, ilerleyen süreçte birim fiyatlı sözleşmenin imzalanacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, belediye ile personel şirketi arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına dair bir sözleşmenin yapılması zorunludur. |
BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Kapsamında Şirket ile Sözleşme İmzalanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerinin gördürülmesine ilişkin Personel Şirketi ile birim fiyat sözleşmesi imzalanmadığı görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20’nci maddesinde; il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın, doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği, ifade edilmektedir.
Bu maddeye dayanılarak hazırlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28/04/2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bahse konu Usul ve Esasların, “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında;
“İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;
a) Asgari İşçilik maliyeti,
b) Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,
İşçilikle bağlantılı ayni giderler,
ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,
dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.” Hükmü,
“Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde,
(3) Bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulması zorunludur. Bu Usul ve Esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
(4) Bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunludur.” Hükmü,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e/2) bendinde;
“Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir.” Hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinin altıncı fıkrasında;
“Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur.” Hükmü bulunmaktadır.
Tüm bu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
• Belediye ile belediye şirketi arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım
sözleşmesi imzalanması,
• Sözleşmeye esas işçilik kalemlerinin ve birim fiyat teklif cetvelinin oluşturulması,
• Sözleşme kalemlerinin asgari işçilik maliyetlerinin hesaplanması,
• Asgari işçilik maliyetleri üzerine sözleşme giderleri ve yüklenici kâr oranı eklenerek yaklaşık maliyetin hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye ile Personel Limited Şirketi arasında personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımına dair bir sözleşme yapılmadan hizmetlerin yürütüldüğü tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını ve Belediye tarafından personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerinin gördürülmesine ilişkin Belediye ile personel şirketi arasında personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımına dair birim fiyatlı sözleşme yapılmasının sağlanacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, İdare ile personel şirketi arasında personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımına dair birim fiyatlı sözleşme yapılması gerekmektedir.