ÖZET: Geçici kabul işlemleri tamamlanan maddi duran varlıkların, ilgili hesaplara aktarılmaması, mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin yapım aşamasındaki yatırımlarının kaydedilmesi gereken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda, geçici kabulü yapılan tutarların aktarılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204 ve 205’inci maddeleri, bu tür harcamaların izlenmesi ve aktarımının nasıl yapılması gerektiğini net bir şekilde düzenlemektedir.

Denetim sırasında, 2024 yılı ve önceki yıllara ait toplam 700.000,00 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumun düzeltileceğini ve muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde düzenleneceğini belirtmiştir. Ancak, gerekli kayıtların yapılmaması, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile diğer hesaplar arasında bilançoda hatalara yol açmıştır.

Sonuç olarak, geçici kabul işlemlerinin ardından ilgili hesaplara aktarımın yapılmaması, mali tabloların doğruluğunu tehlikeye atmaktadır. Bu durumun düzeltilmesi, mali yönetim açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Geçici Kabul İşlemleri Yapılan Duran Varlıkların İlgili Maddi Duran Varlık Hesaplarına Aktarılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kurum Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kayıtlı olan ve geçici kabulleri gerçekleştirilen tutarların ilgili varlık hesabına aktarılmaması nedeniyle mali tabloların taşınmazlarına ilişkin sağlıklı bilgi sunmadığı görülmüştür.

27.05.2016 tarih ve 29724 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 204’üncü maddesinde; 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 205’inci maddesinde ise; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.

Mezkur mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin söz konusu hesapta yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.

Kurum muhasebe kayıtları ile mali tablolarının incelenmesinde, önceki yıllarda ve 2024 yılında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan toplam 700.000,00 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapıldığı halde ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak mahalli tablolarda gösteriminin sağlanacağı ve gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak gerekli kayıtların yapılmaması nedeniyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla bilançoda hataya neden olunmuştur.