ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi Gelir Servisi tarafından tahakkuk ve tahsil işlemlerinin günlük olarak muhasebeleştirilmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120. maddesine göre, tahakkuk bordrolarının muhasebe birimine düzenli olarak iletilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, gelir biriminin tahakkuk ve tahsilat işlemlerini günlük olarak gerçekleştirmesine rağmen, tahakkuk fişlerinin ay sonunda topluca gönderildiği tespit edilmiştir.

Bu durum, mali tablolar üzerinde olumsuz etkilere yol açmakta; ay sonu gelir tutarının tahakkuk edilmesine ve 120 Gelirlerden Alacaklar hesabının sürekli eksi bakiye vermesine neden olmaktadır. İlgili mevzuat çerçevesinde, diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar ve gelirlerin de zamanında kaydedilmesi önem arz etmektedir.

İdare, bu bulguyu dikkate alarak, süreçlerin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Gelir birimi ile muhasebe birimi arasındaki koordinasyonun sağlanması, tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gün sonlarında gerçekleştirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Tahakkuk ve Tahsil İşlemlerinin Günlük Muhasebeleştirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Gelir servisi tarafından tahakkuk ve tahsili yapılan gelirlerin muhasebe birimine günlük olarak tahakkuk fişi düzenlenerek gönderilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin işlemleri düzenlediği 87’nci maddesine göre; ilgili servislerce tahakkuk bordroları ya da tahakkuk fişleri düzenlenerek muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkuklarının, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. Gün içindeki gelirlerden alacak tahakkukları gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. İlgili mevzuatı uyarınca diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar, paylar veya benzeri gelirler ile nakden alınacak hâsılat ve kâr payları tahakkuk ettiğinde gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilir. Tahakkuk servislerince günlük olarak düzenlenip tahakkuk kaydının yapılması için muhasebe servisine verilen tahakkuk bordrolarının iki nüsha düzenlenip birinci nüshasının muhasebe servisinde, ikinci nüshasının ilgili tahakkuk servisinde saklanması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, gelir birimi tarafından tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin günlük olarak gerçekleştirildiği, ancak tahakkuk fişlerinin muhasebe birimine günlük olarak iletilmeyip ay sonunda toplu halde gönderildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tablolarda ay sonu gelir tutarı kadar tahakkuk yapılmasına ve aktif karakterli bir hesap olan 120 Gelirlerden alacaklar hesabının, pasif karakterli bir hesap gibi çalışarak ay boyunca sürekli eksi bakiye vermesine neden olmaktadır.

İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

İdarenin gelir birimi ile muhasebe birimi arasındaki koordinasyon sağlanarak gelirlerin tahakkuku ve tahsilinin gün sonlarında gerçekleştirilmesi gerekmektedir.