|
ÖZET: İlgili denetim raporunda, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin ticari faaliyet kapsamına girmeyen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödenen Katma Değer Vergisi’nin (KDV) indirim konusu yapılamayacağına dair önemli bulgulara yer verilmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri ve Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, kamu kurum ve kuruluşlarının, dernek ve vakıfların ticari nitelikte olmayan faaliyetlerinin vergiye tabi olmadığını açıkça belirtmektedir. Bu bağlamda, belediyelerin yalnızca ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetleri için ödediği KDV’nin indirim konusu olabileceği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, 2024 yılı içinde belediyenin 191 İndirilecek KDV Hesabına 261.447,81 TL tutarında hatalı kayıt yaptığı tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu KDV’nin ay sonlarında mahsup edilmesi sonucu 190 Devreden KDV Hesabında beklenenden yüksek bir tutarın oluşmasına yol açmaktadır. İlgili mevzuat gereği, indirim konusu yapılamayacak KDV tutarlarının 630 Giderler Hesabı veya ilgili varlık ve stoklar hesabının maliyetine eklenerek kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin mali işlemlerinde dikkatli olunması ve indirim konusu yapılamayacak KDV’nin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. |
BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Ticari faaliyet kapsamına girmeyen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödenen Katma Değer Vergisinin (KDV) indirim konusu yapılamayacak olmasına rağmen 191 İndirilecek KDV Hesabına kaydedilmek suretiyle indirim konusu yapıldığı görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (1/3-g) maddesinde, genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV’ye tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin verginin konusuna ilişkin “Kamu Kurum ve Kuruluşları, Dernek ve Vakıflar ile Mesleki Kuruluşların Vergilendirilmesi” başlıklı (I/B-2) bölümünde;
“3065 sayılı Kanunun (1/3-g) maddesinde sayılan; genel bütçeye dâhil idareler, özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, dernek ve vakıflar ile her türlü mesleki kuruluşların ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamına girmeyen, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri vergiye tabi değildir” düzenlemesi yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153’üncü maddesinde, mahalli idarelerin bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmete ilişkin olarak ödemiş oldukları katma değer vergisini indirim konusu yapacakları, bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen katma değer vergisinin ise indirim konusu yapılmayacağı ve bu tutarların ilgili gider veya varlık hesabının maliyet bedeline ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince; belediyelerin kuruluş amaçlarına uygun faaliyetlerinin verginin konusuna dâhil edilmemesi, ancak ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet niteliğindeki iş ve işlemlerinin verginin konusuna dâhil edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla belediyenin satışa konu olmayan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için ödediği KDV’nin indirim konusu yapılmaması, indirim konusu yapılmayacak bu tutarların 630 Giderler Hesabına ya da ilgili varlık veya stoklar hesabının maliyetine eklenerek kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin 2024 yılıiçerisinde 191 İndirilecek KDV Hesabına, 261.447,81 TL tutarında kayıt yaptığı tespit edilmiştir. 191 İndirilecek KDV Hesabına yapılan hatalı kayıt tutarının ay sonlarında 191 İndirilecek KDV Hesabı ile 391 Hesaplanan KDV Hesabından mahsup edilmesi sonucu, 190 Devreden KDV Hesabına devredilmesine, dolayısıyla bu hesabın olması gerekenden yüksek tutarda yer almasına neden olmaktadır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu konusu tespite iştirak edildiği ve bu doğrultuda daha dikkatli hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, indirim konusu yapılamayacak işlemlere ilişkin KDV tutarlarının 630 Giderler Hesabı veya ilgili varlık veya stoklar hesabının maliyetine eklenerek kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.